بنابراين يكى از اسباب مهم امتحان الهى وفور نعمت است و گاهى آزمايش به وسيلهء نعمت از آزمايش با بلا و عذاب سخت‌تر و پيچيده‌تر است ؛ زيرا طبيعت نعمت زياد ، سستى و تنبلى و غفلت و غرق شدن در لذّت‌ها و شهوات است . و اين همان چيزى است كه انسان را از خدا دور مىسازد و ميدان را براى فعاليّت شيطان آماده مىكند . تنها كسانى از آثار نامطلوب نعمت فراوان در امان بمانند كه پيوسته به ياد خدا باشند و خانهء قلب را از نفوذ شياطين حفظ كنند . جوشش چشمه‌ها و بارش باران وسيلهء آزمايش بندگان است ، اگر با ناشكرى و كفران نعمت به خاطر گناهان به ويژه ضايع كردن حق اللّه باشد ؛ قهر خداوند فراگير مىشود و بلاها و مشكلات آسمانى و زمينى همگان را گرفتار مىسازد و سپس از هيچكس كارى برنمىآيد . دستِ قدرت خداوند در تغيير قوانين هستى باز است ؛ امّا احتمال بروز خطر يا كمبودها براى دورى از بىتفاوتى و غفلت حتمى است كه حق تعالى مىفرمايد : قُلْ هُوَ الرَّحْمنُ ءَامَنَّا بِه‌ِوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْنَا فَسَتَعْلَمُونَ مَنْ هُوَ فِى ضَللٍ مُّبِينٍ * قُلْ أَرَءَيْتُمْ إِنْ أَصْبَحَ مَآؤُكُمْ غَوْرًا فَمَن يَأْتِيكُم بِمَآءٍ مَّعِينِ » « 1 » بگو : اوست رحمان ، به او ايمان آورديم ، و بر او توكل كرديم ، پس به زودى خواهيد دانست چه كسى در گمراهى آشكار است . * بگو : به من خبر دهيد اگر آب مورد بهره‌بردارى شما [ چون آب رودها ، چشمه‌ها ، سدها و چاه‌ها ] در زمين فرو رود [ تا آنجا كه از دسترس شما خارج گردد ] پس كيست كه برايتان آب روان و گوارا بياورد ؟ ! پس در تنگنا يا آسايش قرار گرفتن آدمى به ويژه در مادّيات دنيوى جز مصلحت و خير براى او فايده‌اى ديگر منظور نشده است و آنچه به او رسيده قسمت بريده

--> ( 1 ) - ملك ( 67 ) : 29 - 30 .