شيخ حسين انصاريان
58
تفسير و شرح صحيفه سجاديه (فارسى)
ديگرى ستم و تجاوز روا مىدارد . 10 - در مورد تحريكات و توطئهها و زمينه سازى آشوبهاى كلّى و اغتشاشات و ايجاد تفرقه و فتنه ، كه عاملان آن متجاوز و دشمن در حال جنگ تلقّى شدهاند ، و جهاد تدافعى در مقابل آنان اجتنابناپذير مىگردد : يَسْأَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرامِ قِتالٍ فيهِ قُلْ قِتالٌ فيهِ كَبيرٌ وَ صَدٌّ عَنْ سَبيلِ اللَّهِ وَ كُفْرٌ بِهِ وَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ وَ اخْراجُ اهْلِهِ مِنْهُ اكْبَرُ عِنْدَ اللَّهِ وَالْفِتْنَةُ اكْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ وَ لايَزالُونَ يُقاتِلُونَكُمْ حَتّى يَرُدُّوكُمْ عَنْ دينِكُمْ انِ اسْتَطاعُوا » « 1 » از تو دربارهء جنگ در ماه حرام مىپرسند . بگو : هر جنگى در آن [ گناهى ] بزرگ است ، ولى هر نوع بازداشتن [ مردم ] از راه خدا و كفرورزى به او و [ بازداشتن مردم از ] مسجد الحرام و بيرون راندن اهلش از آن ، نزد خدا بزرگتر [ از جنگ در ماه حرام ] است ؛ و فتنه [ شرك و بتپرستى ] از كشتار بزرگتر است . و مشركان همواره با شما مىجنگند تا شما را اگر بتوانند از دينتان برگردانند . جهاد تهاجمى در قرآن به جز مواردى كه در زمينهء جهاد تدافعى بيان شد ، اسلام انگيزههاى ديگرى را نيز به عنوان مجوّز منطقى براى اعلان جهاد مىشناسد كه ما در اينجا به نام جهاد تهاجمى و رهائى بخش ، آن را از ديدگاه قرآن مورد بررسى قرار مىدهيم . در آغاز بايد به اين نكته توجّه كافى مبذول داشت كه قرآن در همان حال كه جنگ را در مواردى تجويز مىكند ، شيوهء مسلمانان مجاهد و رزمنده و پرهيزكارانى را كه پرچم پيكار رهائى بخش را به دوش مىكشند ، اينچنين توصيف مىكند : تِلْكَ الدّارُ الآْخِرَةُ نَجْعَلُها لِلَّذينَ لا يُرِيدُونَ عُلُوّاً فِى الاْرْضِ وَ لا فَساداً وَ
--> ( 1 ) - بقره ( 2 ) : 217 .