روايت بالا گويا جنبهء روانى دارد ، به اين صورت كه مديون بر اثر سنگينى دين در اضطراب و وحشت و ناامنى است ، و اين حالات باعث سكته و فشارهاى عصبى است ، و سكته و فشارهاى عصبى عمر را كوتاه مىكند . حضرت صادق عليه السلام فرمودند : السُّرَّاقُ ثَلاثةٌ : مانِعُ الزَّكاةِ ، وَ مُسْتَحِلُّ مُهُورِ النِّساءِ ، وَ كَذلِكَ مَنِ اسْتَدانَ وَ لَمْ يَنْوِ قَضاءَهُ . « 1 » دزدان سه نفرند : آن كه از پرداخت زكات خوددارى مىكند ، آن كه خوردن مهر زنان را حلال دانسته و از اداى آن سرباز مىزند ، آن كه پولى را قرض مىگيرد و نيّت اداى آن را ندارد . رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : مَنْ يَمْطُلْ عَلى ذى حَقٍّ حَقَّهُ وَ هُوَ يَقْدِرُ عَلَى اداءِ حَقِّهِ فَعَلَيْهِ كُلَّ يَوْمٍ خَطيئَةُ عَشّارٍ . « 2 » كسى كه نسبت به اداى حقّ ذى حقّى مماطله و كندى كند در صورتى كه قدرت بر اداى آن حق را دارد ، هر روز گناه آن كسى كه به ناحق و به زور از مردم باج مىگيرد بر گردن اوست . امام صادق عليه السلام فرمود : يا يُونُسُ ! مَنْ حَبَسَ حَقَّ الْمُؤْمِنِ اقامَهُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ خَمْسَمِأَةِ عامٍ عَلى رِجْلَيْهِ حَتّى يَسيلَ مِنْ عَرَقِهِ اودِيَةٌ وَ يُنادِى مُنادٍ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ ، هذا الظّالِمُ الَّذى حَبَسَ عَنِ الْمُؤْمِنِ حَقَّهُ . قالَ : فَيُوَبَّخُ ارْبَعينَ عاماً ثُمَّ يُؤْمَرُ بِهِ الَى

--> ( 1 ) - بحار الأنوار : 100 / 146 ، باب 3 ، حديث 1 ؛ وسائل الشيعة : 28 / 293 ، باب 27 ، حديث 3799 . ( 2 ) - بحار الأنوار : 100 / 146 ، باب 3 ، حديث 3 ؛ من لا يحضره الفقيه : 4 / 15 ، حديث 4968 .