كار را خراب كرد مرتكب گناه مىشود . كسالت در كارها خصوصاً عبادت ، مساوى است با ترك آن ، چون وقتى كسالت عارض عبادتى شد كم كم نسبت به آن عبادت بىنشاط مىشوى و بعد به مرور زمان برايت عادى سپس منجر به ترك خواهد شد . بايد به اين نكته توجه داشت كه در مبتلا شدن به كسالت فرقى بين امور مادى و معنوى نيست ، بلكه اگر كسى مبتلاى به كسالت در امور مادى شد امور عبادى را هم تحت شعاع خود قرار مىدهد . امام باقر عليه السلام مىفرمايد : انّى لَأَبْغَضُ الرَّجُلَ يَكُونُ كَسْلانَ عَنْ امْرِ دُنْياهُ فَهُوَ عَنْ امْرِ آخِرَتِهِ اكْسَلُ . « 1 » مورد بغض و خشم من است مردى كه در امور دنياى خود كسل و بىرغبت است ، چنين انسان سست و تنبلى در امور آخرتش به مراتب تنبل‌تر و كسل‌تر خواهد شد . حال چه بايد كرد تا روح كسالت و تنبلى از انسان زدوده شده ، روح نشاط و شادابى و طراوت به انسان روى بياورد . وقتى در فعاليّت‌هاى روزمره مردم نگاه مىكنيم و كارهاى آنان را مورد توجه قرار مىدهيم ، مىبينيم در فعاليت‌ها ، عمده انگيزه و محرك مردم در انجام امور يا جلب لذت براى خود است يا دفع ناراحتى ، و به عبارت ديگر : براى به دست آوردن سود و جلوگيرى از ضرر و زيان است ، از اين رو انسان بر اين اساس دنبال خوراك ، پوشاك ، مال ، مقام ، رياست و محبوبيت مىباشد . البته اين محرك‌ها نزد همه به يك مرتبه نيست ، بعضى در امور مادى و دنيوى ، افراط را پيش مىگيرند و براى آرزوهاى دست نيافتنى يا واهى ، خود را به

--> ( 1 ) - مستدرك الوسائل : 13 / 44 ، باب 15 ، حديث 14693 ؛ الكافى : 5 / 85 ، حديث 4 ، با كمى اختلاف .