باشد ، چون او عالم به غيب سموات و ارض است ، پس بايد هدف ديگرى مورد توجه حضرت حق باشد كه نياز به آزمايش بندگان دارد . با مطالعه و بررسى آيات و روايات به اين نتيجه مىرسيم كه هدف مهمترى غير از شناخت ، مورد عنايت خداوند مىباشد و آن مسئلهء پرورش و تربيت است . از اين رو با مشاهدهء آيات متعددى كه دربارهء آزمايش بندگان مىبينيم ، خداوند آزمايش را به عنوان يك قانون كلى و سنت دائمى بيان مىكند و هدفش شكوفا كردن و پرورش دادن استعدادهاى نهفته بشر است و رسانيدن انسان‌ها به سر حد تكامل و انسانيت ، آرى ، بشر بايد هم چون فولادى باشد كه براى استحكام و مقاومت بيشتر ، او را در كورهء داغ قرار دهند تا آبديده و مقاوم شود و ناخالصىهاى بشر خارج شده و خالص شود كه به جز حق نبيند و به جز حق نشنود و به جز حق نگويد و به معناى واقعى عبداللّه شود . خداوند در قرآن مىفرمايد : وَ لِيَبْتَلِىَ اللَّهُ مَا فِى صُدُورِكُمْ وَلِيُمَحّصَ مَا فِى قُلُوبِكُمْ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ » « 1 » و [ تحقّق دادن اين برنامه‌ها ] به سبب اين است كه خدا آنچه را [ از نيّت‌ها ] در سينه‌هاى شماست [ در مقام عمل ] بيازمايد ، و آنچه را [ از عيوب و آلودگىها ] در دل‌هاى شماست ، خالص و پاك گرداند ؛ و خدا به آنچه در سينه‌هاست ، داناست . حضرت على عليه السلام در نهج البلاغه فلسفهء آزمايش خداوند را اين گونه بيان مىفرمايد : وَ انْ كانَ سُبْحانَهُ اعْلَمَ بِهِمْ مِنْ انْفُسِهِمْ وَلكِنْ لِتَظْهَرَ الْافْعالُ الَّتى بِها

--> ( 1 ) - آل عمران ( 3 ) : 154 .