شيخ حسين انصاريان
51
تفسير و شرح صحيفه سجاديه (فارسى)
ذات پاك پروردگار ، نيز اين پيمان از انسان گرفته شده است ، و به اين ترتيب نه با يك زبان كه با چندين زبان اين توصيهء الهى تحقق يافته و اين عهد و پيمان سرنوشت ساز امضا شده است . عبادت در جملهء لا تَعْبُدُوا الشَّيْطانَ به معنى اطاعت است ؛ زيرا عبادت هميشه به معنى پرستش و ركوع و سجود نمىآيد ، بلكه يكى از صورتهاى آن همان اطاعت كردن است . فرعون و اطرافيان بعد از مبعوث شدن موسى و هارون گفتند : انُؤْمِنُ لِبَشَرَيْنِ مِثْلِنا وَ قَوْمُهُما لَنا عابِدُونَ » « 1 » آيا به دو بشرى كه مانند خودمان هستند ايمان بياوريم در حالى كه قوم [ و قبيلهء ] آن دو بردگان ما هستند ؟ و در سورهء توبه آمده است : اتَّخَذُوا احْبارَهُمَ وَ رُهْبانَهُمْ ارْباباً مِنْ دُونِ اللّهِ وَ الْمَسيحَ ابْنَ مَرْيَمَ وَ ما امِرُوا الّا لِيَعْبُدُوا الهاً واحِداً لآَّ إِلهَ إِلَّا هُوَ سُبْحنَهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ » « 2 » آنان دانشمندان و راهبانشان و مسيح پسر مريم را به جاى خدا به خدايى گرفتند ؛ در حالى كه مأمور نبودند مگر اين كه معبود يگانه را كه هيچ معبودى جز او نيست بپرستند ؛ منزّه و پاك است از آنچه شريك او قرار مىدهند . از امام باقر و امام صادق عليهما السلام در ذيل اين آيه آمده است : اما وَ اللّهِ ما دَعَوْهُمْ الى عِبادَةِ انْفُسِهِمْ ، وَلَوْدَعَوْهُمْ ما اجابُوهُمْ وَلكِنْ احَلُّوا لَهُمْ حَراماً وَ حَرَّمُوا عَلَيْهِمْ حَلالًا فَعَبَدُوهُمْ مِنْ حَيْثُ لايَشْعُرُونَ . « 3 »
--> ( 1 ) - مؤمنون ( 23 ) : 47 . ( 2 ) - توبه ( 9 ) : 31 . ( 3 ) - الكافى : 1 / 53 ؛ حديث 1 ؛ وسائل الشيعة : 27 / 124 ، باب 10 ، حديث 33382 .