است . آن حال ترديدى كه براى انسان هنگام مواجه شدن با گناه و حرام لذّت‌انگيز يا ثواب و واجب مشقت آور پيش مىآيد ، نمودارى از اين جواذب متضاد درونى است ، در اين حال احساس مىشود كه عاملى انسان را به سوى زشتى و گناه و ترك واجب مىكشاند ، و عامل ديگرى از آن باز مىدارد . بيشتر مردم با آن كه پيوسته در معرض تأثير و جواذب اين عوامل مىباشند ، يا يكسر از آنها غافلند ، يا چون محكوم حواسند آنها را معلول انگيزه‌هاى حسى و يا قواى نفسانى مىپندارند ، فقط در روشنى ايمان و معارف عاليه و هدايت قرآن مىتوان اين عوامل و آثار و تحريكات آنها را شناخت و هوشيار آنها بود ، و در پناه « رب النّاس » و « ملك النّاس » و « إله الناس » ، مىتوان راه نفوذ و وسوسه‌ها را بست و دريچهء انوار الهامات را گشود . » « 1 » شيطان و وعدهء فقر در انفاق 32 - شيطان وقتى كه انسان مىخواهد با مال و منالش در راه خدا خرج كند ، به او وعدهء فقر مىدهد ، و از اين راه او را در وحشت مىاندازد ، تا صفت بخل در او تحريك شود و از انفاق باز ايستد . الشَّيْطانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَ يَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشاءِ وَ اللّهُ يَعِدُكُمْ مَغْفِرَةً مِنْهُ وَ فَضْلًا وَ اللّهُ واسِعٌ عَليمٌ » « 2 » شيطان ، شما را [ به هنگام انفاق مال با ارزش ] از تهيدستى و فقر مىترساند ، و شما را به كار زشت [ چون بخل و خوددارى از زكات و صدقات ] امر مىكند ، و خدا شما را از سوى خود وعدهء آمرزش و فزونى رزق مىدهد ؛

--> ( 1 ) - تفسير پرتوى از قرآن : 4 / 314 ، ذيل آيهء 4 سورهء ناس . ( 2 ) - بقره ( 2 ) : 268 .