الْفَضْلُ انَّكَ اذا قَدَرْتَ عَفَوْتَ . « 1 » فضل و فضيلت به اين است كه هرگاه قدرت يافتى اقدام به گذشت كنى . تَحَلُّوا بِالْأَخْذِ بِالْفَضْلِ ، وَ الْكَفِّ عَنِ الْبَغْىِ ، وَالْعَمَلِ بِالْحَقِّ ، وَ الْانْصافِ مِنَ النَّفْسِ ، وَاجْتِنابِ الْفَسادِ ، وَ اصْلاحِ الْمَعادِ . « 2 » با در پيش گرفتن فضيلت و خوددارى از ستم و زورگويى و عمل به حق و انصاف به خرج دادن و دورى از فساد و آباد كردن معاد ، خود را بياراى . امير المؤمنين على عليه السلام آنچه را كه در خطبهء متّقين به عنوان اوصاف پاكان و پرهيزكاران برشمرده از فضايل به حساب آورده است : فَالْمُتَّقُونَ فيها هُمْ اهْلُ الْفَضائِلِ . « 3 » پرهيزكاران در اين دنيا اهل فضائلند . و نيز آن حضرت فرموده : مَنْ احْسَنَ الى مَنْ اساءَ الَيْهِ فَقَدْ اخَذَ بِجَوامِعِ الْفَضْلِ . « 4 » هر كس خوبى كند با كسى كه به او بدى كرده ، چنگ به تمام فضيلت زده است . كُنْ عَفُوّاً فِى قُدْرَتِكَ ، جَواداً فِى عُسْرَتِكَ ، مُؤْثِراً مَعَ فاقَتِكَ ، يَكْمُلْ لَكَ الْفَضْلُ . « 5 » به وقت قدرت تمام ، گذشت را داشته باش ، در زمان تنگدستى به بخشش

--> ( 1 ) - غرر الحكم : 446 ، حديث 10207 . ( 2 ) - غرر الحكم : 317 ، حديث 7323 . ( 3 ) - نهج البلاغه : خطبهء 184 ، خطبهء همام . ( 4 ) - غرر الحكم : 388 ، حديث 8880 . ( 5 ) - غرر الحكم : 246 ، حديث 5046 .