شيخ حسين انصاريان
325
تفسير و شرح صحيفه سجاديه (فارسى)
بنابراين امور الهى به ويژه دربارهء بستگان و اقوام بايد در درجهء اوّل اهميت باشد . 7 - دوستى واقعى يا غيرواقعى حقيقت دوستى تنها به آداب معاشرت و رفتار نيك نيست ، بلكه دارا بودن يك دسته از صفات انسانى برجسته ؛ مانند گذشت ، صبر ، ايثار ، مدارا و . . . است . مدارا در لغت به معناى ملاطفت و ملايمت است ؛ يعنى وقتى كسى كه مىخواهد با ديگرى به نيكى مدارا كند در رفتار با او به نرمى و گشادهرويى سخن مىگويد و در انديشه و پندارش با او همفكر و همعقيده مىشود . اين روش به ويژه در برابر دشمنان سفارش شده است كه رفتار نرم و گرم با مهربانى مىتواند دشمنى را به دوستى تبديل كند و باطلى را به سوى حق بكشاند . آنگاه كه فرعون سر به طغيان مىگذارد و فرياد خدايى مىكشد ؛ حضرت حق تعالى موسى و برادرش را به سوى او مىفرستد و سفارش مىفرمايد : اذْهَبَآ إِلَى فِرْعَوْنَ إِنَّهُ طَغَى * فَقُولَا لَهُ قَوْلًا لَّيّنًا لَّعَلَّهُ يَتَذَكَّرُ أَوْ يَخْشَى » « 1 » هر دو به سوى فرعون برويد ؛ زيرا او [ در برابر خدا ] سركشى كرده است . * پس با گفتارى نرم به او بگوييد ، اميد است كه هوشيار شود و [ آيين حق را بپذيرد ] يا بترسد [ و از سركشى باز ايستد . ] لَيِّن يعنى براى اين كه سخن بتواند در او نفوذ كرده و اثر بگذارد با نرمى و آرامش رفتار كنند تا بيدار شود يا بترسد . و اگر با خشونت و تندى باشد به يقين مخالفت مىكند . شاعر عارف بر همين اساس سروده است :
--> ( 1 ) - طه ( 20 ) : 43 - 44 .