مردى نزد حضرت صادق عليه السلام شكايت برد : به دنبال مال مردم مىروم و آن را به دست مىآورم ولى به درآمد خود قانع نيستم ، دائماًبا خود در جنگم ، چرا كه در طلب ثروت بيشترى هستم ، به من چيزى بياموزيد كه مرا از اين ناراحتى نجات دهد . حضرت فرمود : اگر آن اندازه درآمد كه معيشت تو را كفايت مىكند بى نيازت سازد ، اندك از مال دنيا تو را غنى كند ، و اگر درآمد كافى تو ، بى نيازت نمىكند با جمع كردن تمام ثروت دنيا هم راحت نخواهى شد ! « 1 » راستى ، چشمداشت به وضع ديگران و وادار شدن نفس به اين كه انسان را تا حدّ آنان و بلكه بيش از آن بالا ببرد عجب مرض خطرناك و بيمارى مهلكى است ! ! اين حالت عذاب آور شيطانى ، انسان را به خوارى و ذلّت ، و خم كردن پشت مردم پيش نامرد ، و آوارگى و در بدرى ، و پايمال كردن حقوق ديگران مبتلا مىكند . غناى نفس در روايات حضرت جواد عليه السلام مىفرمايد : الْغِنى قِلَّةُ تَمَنِّيكَ وَ الرِّضا بِما يَكْفِيكَ ، وَ الْفَقْرُ شِرَّةُ النَّفْسِ وَ شِدَّةُ الْقُنُوطِ . « 2 » بى نيازى ، قلّت و كمى خواهش‌هاى درون و راضى بودن به عنايت الهى است . و فقر نفس ، شدّت نااميدى از قدرت خويش و يأس از واقعيت‌ها است . امام على عليه السلام مىفرمايد :

--> ( 1 ) - بحار الأنوار : 70 / 178 ، باب 129 ، حديث 22 ؛ الكافى : 2 / 139 ، حديث 10 . ( 2 ) - بحار الأنوار : 75 / 368 ، باب 28 ، حديث 3 ؛ نهج السعادة : 7 / 437 .