شيخ حسين انصاريان
79
تفسير و شرح صحيفه سجاديه (فارسى)
معاملات و حتى سلام و آداب ايشان نسبت به يكديگر فقط از راه رسوم و عادات معموله و بى اراده مىباشد نه از راه محبّت خالص و پاك قلبى و يگانگى . در نتيجهء اين حالات ناگوار زندگى مادى و روحى ، زيستن در خانه براى افراد آن سخت و تلخ گشته ، زن و مرد و فرزندان بيشتر اوقات از همديگر جدا مىمانند و در ميخانهها و قهوه خانهها و جاهاى تعيّش و قماربازى و يا در مجالس سياسى به سر مىبرند و به خصوص مرد تا نصف شب در خارج مانده مست و بى خود با حالت پريشان و غم آلود و با احساساتى پر از نفرت و غضب و حيوانيّت به خانه برمىگردد و آسايش چند ساعتى خانواده را بر هم مىزند . اين حال ناچار شيرازهء خانواده را از هم مىگسلد و سبب ابتلا به الكل و امراض مسريه و فساد كلى اخلاق گشته ، هيئت جامعه را مسموم و بنيان خانواده را رخنهدار و روح فعّال و قدرت معنوى نژاد و ملت را عليل و ضعيف مىسازد . مشاهدهء حال يك چنين خانواده ، هر انسان با حسّ و با بصيرت را از زندگى بيزار و از تمدن متنفّر مىكند . ششم : اين ازدياد احتياجهاى زندگى و اين همه تأسيسات و طبقه بندىها و اتحاديههاى كارگران و سرمايهداران و رقيبان و فتنهجويان و حريصان نفع پرست كه همواره درصدد استفاده از ضعف و ناتوانى ديگران در كمينند ، توليد زد و خوردهاى سخت و انقلابهاى داخلى كرده حكومتها را وادار به زياد كردن ادارات و مأموران و به خصوص تزييد قوّهء نظميّه و دفاعيّه مملكت مىكند و از اين جهت قسمت بزرگى از مردم را از كار توليد ثروت به وسيلهء زراعت و تجارت و حرفت بازداشته اجير كاغذ و قلم مىسازد و چون حقوقى كه حكومت به مأموران خود مىدهد براى رفع احتياجهاى تازه و بى شمار زندگى و براى تسكين حرصها و آرزوهاى تازه پيدا شده كافى نمىباشد ، ناچار فساد اخلاقى مانند رشوه گرفتن و دزدى و تقلّب و دروغ و خيانت در ميان مأموران حكومت انتشار و رواج پيدا مىكند