نمىشناسد و تنها به لذّت و خوشى مىانديشد در وجود هر بشرى سبب نمايش چهرهء زشت اخلاق است . در قرآن مجيد اين قدرت درونى به « نفس امّاره » تعبير شده است كه بنده‌اش را در آزمايش دشوارى قرار داد . وَ مَآ أُبَرّئُ نَفْسِى إِنَّ النَّفْسَ لَأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ إِلَّا مَا رَحِمَ رَبّى إِنَّ رَبّى غَفُورٌ رَّحِيمٌ » « 1 » من خود را از گناه تبرئه نمىكنم ؛ زيرا نفس طغيان گر ، بسيار به بدى فرمان مىدهد مگر زمانى كه پروردگارم رحم كند ؛ زيرا پروردگارم بسيار آمرزنده و مهربان است . قدرت منفى در باطن انسان ، آدمى را از رسيدن به گناهان لذيذ و ناپاكى بازمىدارد . و تمايلات را تعديل مىكند و نفس امّاره سركش را ملامت و مهار مىنمايد . اين توان از نيكى و پاكى حمايت مىكند و بدى را دفع مىكند . در قرآن كريم از اين نيروى بازدارنده و تعديل كننده به « نفس لوّامه » ياد شده است . وَ لَآأُقْسِمُ بِالنَّفْسِ اللَّوَّامَةِ » « 2 » و به نفس سرزنش‌گر قسم مىخورم . بر اساس بيان قرآن انسان داراى فطرت توحيدى است و از طريق آن به وجود خداوند با صفات جميله پىمىبرد و از راه فطرت نيز با مكارم و رذايل اخلاقى آشنا مىشود كه فضيلت آن را تقواى نفس و رذيلت را فجور نفس مىنامند .

--> ( 1 ) - يوسف ( 12 ) : 53 . ( 2 ) - قيامة ( 75 ) : 2 .