شيخ حسين انصاريان
372
تفسير و شرح صحيفه سجاديه (فارسى)
فى قَلْبِ الْمُؤْمِنِ ثَلاثَةُ أنْوارٍ : نُورُ الْمَعْرِفَةِ ، وَ نُورُ الْعَقْلِ ، وَ نُورُ الْعِلْمِ . فَنُورُ الْمَعْرِفَةِ كَالشَّمْسِ ، وَ نُورُ الْعَقْلِ كَالْقَمَرِ ، وَ نُورُ الْعِلْمِ كَالْكَوْكَبِ ، فَنُورُ الْمَعْرِفَةِ يَسْتُرُ الْهَوى ، وَنُورُ الْعَقْلِ يَسْتُرُ الشَّهْوَةَ ، وَ نُورُ الْعِلْمِ يَسْتُرُ الْجَهْلَ ، فَبِنُورِ الْمَعرِفَةِ يُرَى الْحَقُّ ، وَ بِنُورِ الْعَقْلِ يُقْبَلُ الْحَقُّ ، وَبِنُورِ الْعِلْمِ يُعْمَلُ بِالْحَقِّ . « 1 » در قلب مؤمن سه گونه نور است : نور معرفت ، نور عقل ، نور علم . نور معرفت همچون خورشيد ، نور عقل همانند ماه و نور علم به مانند ستاره است . نور معرفت پوشانندهء هوا ، نور عقل پوشانندهء شهوت و نور علم پوشانندهء جهل است . به نور معرفت ، حق ديده مىشود ، به نور عقل ، حق قبول مىگردد و به نور علم ، به حق عمل مىشود . آن كسى كه حضرت حق سعادتش را بخواهد در دلش مايهء نور قرار مىدهد ، سپس آن نور مىدرخشد ، آنگاه اشعه مىاندازد ، سپس همچون ستاره مىشود ، پس از مدتى ماه و در نتيجه همچون خورشيد به جلوه گرى مىرسد . چون نور به قلب آيد آدمى نسبت به دنياى غلط و امور آن دلسرد مىشود ؛ و وقتى آن نور درخشيد دنيا را ترك و از آن مفارقت نمايد ؛ چون ستاره شود از لذّات و شهواتش بگذرد ؛ و وقتى قمر شود نسبت به دنيا و آنچه در آن است زهد ورزد ؛ و زمانى كه آن نور ، خورشيد شود نه دنيا بيند نه آخرت ، بلكه جز خدا نشناسد ؛ جسد و قلب و كلام وى نور محض گردد و وجودى نورٌ على نور شود . امام صادق عليه السلام از پدران بزرگوارش ، از امير المؤمنين عليه السلام روايت مىكند : الْمُؤْمِنُ يَتَقَلَّبُ فى خَمْسةٍ مِنَ النُّورِ ، مَدْخَلُهُ نُورٌ ، وَ مَخْرَجُهُ نُورٌ ، وَ عِلْمُهُ
--> ( 1 ) - جامع الاسرار و منبع الأنوار : 1584 ، حديث 1210 .