شيخ حسين انصاريان
344
تفسير و شرح صحيفه سجاديه (فارسى)
جامه دربرداشت ، اسب خود را به سوى او حركت دادم ناگهان ديدم امير المؤمنين عليه السلام است . پرسيدم : اى اميرمؤمنان در چنين جايى ؟ فرمود : آرى ، اى سعيد ! هيچ بندهاى نيست مگر اين كه خداوند براى او حافظ و نگهدارندهاى قرار داده است . او دو فرشته دارد كه او را حفظ مىكنند تا از بالاى كوهى سقوط نكند و يا در چاهى نيفتد ولى هرگاه اتفاقى پيش آيد او را رها مىكنند . » « 1 » البته در اين حركت حضرت كه به جاى زره و سپر دو لباس در جنگ پوشيده است ؛ مقصود اين نيست كه به تقديرات الهى توجه نداشته است ، بلكه خواسته به سائل بفهماند كه ما دو فرشته حافظ و مراقب داريم كه در اعمال و آفات و بلايا نظارت دارند و به امر خداوند عمل مىكنند . امام باقر عليه السلام دربارهء آيهء : لَهُ مُعَقّبتٌ مّن بَيْنِ يَدَيْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ يَحْفَظُونَهُ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ » « 2 » براى انسان از پيش رو و پشت سر ، مأمورانى است كه همواره او را به فرمان خدا [ از آسيبها و گزندها ] حفظ مىكنند . فرمود : به فرمان خدا او را از اين كه در جايى بيفتد يا ديوارى بر سرش خراب شود يا آسيبى به او برسد ، حفظ مىكنند و همين كه أجلش رسيد او را با آن تنها مىگذارند و به سوى مقدّراتش مىرانند . اين معقّبات عبارتند از دو فرشته كه در شب از او مراقبت مىكنند . و دو فرشته كه در روز محافظتش مىنمايند و اين كار را به نوبت انجام مىدهند . « 3 » از آيات و روايات استفاده مىشود اين دسته از فرشتگان كه مأموريت ثبت احوال و اسناد انسانها را به عهده دارند ؛ مسؤوليت پاسدارى از جان آدمى از
--> ( 1 ) - بحار الأنوار : 67 / 154 ، باب 52 ، حديث 13 ؛ الكافى : 2 / 59 ، حديث 8 . ( 2 ) - رعد ( 13 ) : 11 . ( 3 ) - تفسير القمى : 1 / 360 ، ذيل آيهء 11 سورهء رعد ؛ بحار الأنوار : 56 / 179 ، باب 23 ، حديث 16 .