پيشرفت دين است و مردم با پيروى از نياكان خود از دين باورى مىگريزند . 7 - نيازمند بودن انسان به غنى مطلق ؛ وابستگى روحى و روانى در وجود او پديد مىآورد ، امّا رفاه و آسايش زياد به خاطر غرق شدن در ماديات او را از خالق يكتا غافل مىكند . و سبب پيدايش روحيهء خودخواهى و غرور و فراموشى عيوب نفس مىگردد . 8 - پيروى از هواى نفس و آرزوهاى دراز و حسدورزى از انگيزه‌هاى رد دعوت پيامبران و انكار ولايت جانشينان برحق آنان بوده است . يكى از مصايب بزرگ دينى كه بر بشر كنونى وارد شده ، كنار زدن جانشينان برحق پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله بود ؛ پس منافقان مسير اسلام را منحرف ساختند و جمعيت مسلمان را متفرق نموده و مذاهب پراكنده به وجود آوردند . 9 - دنيادوستى ، ريشهء بسيارى از مفاسد است . علاقهء زياد به دنيا و دنياپرستى سبب مىشود كه عده‌اى اين را در اعتقاد يا در عمل كنار بگذارند . هر چند سرچشمهء همه اينها بىخردى و بىسوادى است . ولى از عوامل اصلى مبارزهء مستكبران با پيامبران و ائمه اطهار عليهم السلام و مجريان دين ، حب دنيا بوده كه دين را مانع هواهاى نفسانى و راه حق را مزاحم خواهش‌هاى حيوانى مىديده‌اند . 10 - بيمارىهاى اخلاقى مانند دورويى ، كوردلى ، خودبينى ، چشم تنگى ، ناشنوايى مصلحتى ، از موانع بزرگ تسليم و پذيرش دين حق بوده است ؛ پس تكبر كافران و منافقان صدر اسلام اجازه نمىداد كه آيات خداوند يا اندرزهاى پيامبر خدا را بشنوند بلكه آنها را وعدهء فريب مىدانستند و حتى در مقابلهء با حق درخواست عذاب مىكردند ؛ زيرا تكبر آنان ريشه در تكبّر شيطان داشت و كبر سبب انكار حق و حقيقت مىشود . امام صادق عليه السلام به عبداللّه بن سنان مىفرمايد : سَتُصيبُكُم شُبْهَةٌ فَتَبْقُونَ بِلا عَلَمٍ يُرى وَ لا إِمامٍ هُدى وَ لا يَنْجُو مِنها إِلَّا مَنْ