34 - نيافتن روزى در مسئلهء روزى خواه مادى يا معنوى ، حكمت الهى وجود دارد . خداوند در رزق موجودات تفاوت و اندازه بر اساس گنجايش هر مخلوقى مقرّر داشته است . و بر پايهء علم و بينشى كه نسبت به قابليت و استعداد هر يك از بندگانش دارد ، فراخور حالش روزى مىدهد . همه انسان‌ها نمىتوانند از روزىهاى مادى و معنوى به طول يكسان بهره‌مند باشند ؛ زيرا چنان كه آيهء شريفه مىفرمايد : إِنَّ رَبَّكَ يَبْسُطُ الرّزْقَ لِمَن يَشَآءُ وَ يَقْدِرُ إِنَّهُ كَانَ بِعِبَادِهِ خَبِيرَاً بَصِيرًا » « 1 » يقيناً پروردگارت رزق را براى هر كه بخواهد وسعت مىدهد ، و [ براى هر كه بخواهد ] تنگ مىگيرد ؛ زيرا او به [ مصلحت ] بندگانش آگاه و بيناست . هيچ كارى را حق تعالى بدون حساب و علت انجام نمىدهد ؛ پس تقدير و مقدرات حكيم مطلق بر اساس آن احاطهء فيّاض بر ماهيت و سرنوشت موجود است . و انسان چون داراى صفات و ظرفيّت محدود است و در زمان و مكان معينى جاى مىگيرد پس بر گذشته و آيندهء خويش احاطه ندارد ، بنابراين بر صلاح و فساد امورش آگاه نيست و زمينهء گمراهى و تباهى خود را فراهم مىسازد . در آيهء ديگر مىفرمايد : وَ لَوْ بَسَطَ اللَّهُ الرّزْقَ لِعِبَادِه‌ِلَبَغَوْاْ فِى الْأَرْضِ وَ لكِن يُنَزّلُ بِقَدَرٍ مَّا يَشَآءُ إِنَّهُ بِعِبَادِهِ خَبِيرٌ بَصِيرٌ » « 2 » و اگر خدا روزى را بر بندگانش وسعت دهد ، در زمين سركشى و ستم كنند ، ولى آنچه را بخواهد به اندازه نازل مىكند ؛ يقيناً او به بندگانش آگاه و

--> ( 1 ) - اسراء ( 17 ) : 30 . ( 2 ) - شورى ( 42 ) : 27 .