بزرگ نزديك مىشود و اين موجب انباشته شدن گناهان مىشود . لمم و سيئة هر دو در توهين و بىحرمتى به حق و مقام ربوبى بارى تعالى مشتركند . اما لمم ويژگىهايى دارد كه در روايات و تفاسير اهل فن آمده است : 1 - يكى از صفات غالبهء بر نفس و فعل قبيحى است كه حدّ ندارد و وعدهء عذاب به آن داده نشده است و بازخواستى از آن نشود . 2 - گناهى كه شامل صغيره و كبيره است ؛ مشروط بر اين كه عادت نشده باشد و گاهى كه اتفاق بيفتد ، انسان متوجه شده و توبه كند . 3 - گناهى كه گاهى انسان به سراغ آن مىرود و سپس از آن استغفار مىكند . 4 - گناهى كه از انسان سر زند و خوددارى كند و بار ديگر آلوده شود و پى در پى ادامه دارد ولى طبيعت و عادت او نيست . « 1 » بنابراين ممكن است مسلمانى لغزش داشته باشد ولى گناه بر خلاف فطرت و طبيعت و سجيّه اوست ؛ زيرا روح و قلب او پاك است و آلودگىها جنبهء عرضى دارد . پس با ارتكاب گناه كوچكى ، از ظلم به نفس پشيمان مىشود و از خداوند تقاضاى بخشش مىكند سپس مغفرت واسعه الهى شامل حال او مىگردد . امير مؤمنان در نامه‌اى به واليان حكومت چنين سفارش مىفرمايد : فَانَّ اللَّهَ تَعالى يُسائِلُكُم مَعْشَرَ عِبادِهِ عَنِ الصَّغيرَةِ مِنْ اعْمالِكُم وَ الْكَبيرَةِ وَ الظَّاهِرَةِ وَ الْمَسْتُورَةِ ، فَانْ يُعَذِّبْ فَانْتُمْ اظْلَمُ ، وَ انْ يَعْفُ فَهُوَ اكْرَمُ . « 2 » اى بندگان حق ، خداوند بزرگ از كوچك و بزرگ اعمالتان و ظاهر و نهانتان بازپرسى مىكند ، پس اگر عذابتان كند به عذاب مستحق‌تريد و اگر عفو كند او كريم‌تر است .

--> ( 1 ) - تفسير نمونه : 22 / 537 ، ذيل آيهء 53 سورهء نجم ؛ الكافى : 2 / 441 ، باب اللّمم . ( 2 ) - نهج البلاغه : نامهء 27 .