لا تُدْرِكُهُ الأْبْصارُ وَ هُوَ يُدْرِكُ الأْبصارَ » « 1 » چشم‌ها او را در نمىيابند ، ولى او چشم‌ها را درمىيابد ، و او لطيف و آگاه است . بلكه با حقايق ايمانى و ديدهء جان ، چنان كه در كلمات نورانى اميرالمؤمنين عليه السلام آمده است . و اين شناخت فطرى همان شناخت حضورى و شهودى است . بنابراين اگر كسى خود را ببيند خداى خود و قيامت خود را هم مىبيند ، چون خودش هم از طرف آغاز پيدايش به مبدأ غايى مرتبط است و هم از طرف انجام خلقت به مبدأ غايى وابسته است ، هم به هُوَ الأوّل مرتبط است ، هم به هُوَ الآخر » . پس چگونه ممكن است كسى نفس خود را مشاهده كند و خدا را كه هُوَ الأوّل است مشاهده نكند و مبدأ خويش را نبيند ! و چگونه ممكن است جان خود را مشاهده بكند و خدا را كه هُوَ الآخِر است مشاهده نكند و معاد خويش را نشناسد . » « 2 » بنابراين ، آثار مخرّب و مهلك خواب غفلت بيشتر روشن مىشود ، خواب غفلتى كه منشأ جدايى از حق و قيامت است ، آن فرقت و جدايى كه زمينهء آلوده شدن انسان به تمام معاصى درونى و بيرونى است . غفلت در روايات از حضرت مولى الموحدين عليه السلام روايت شده : الْغَفْلَةُ أضَرُّ الأْعْداءِ . « 3 »

--> ( 1 ) - أنعام ( 6 ) : 103 . ( 2 ) - تفسير موضوعى ، جوادى آملى : 5 / 196 . ( 3 ) - غرر الحكم : 265 ، حديث 5744 .