شيخ حسين انصاريان
332
تفسير و شرح صحيفه سجاديه (فارسى)
حرارت معنوى حسن خلق به اندازهاى است كه حضرت صادق عليه السلام فرموده : إنَّ الخُلْقَ الْحَسَنَ يَميثُ الْخَطيئَةَ كَما تَميثُ الشَّمْسُ الْجَليدَ . « 1 » حسن خلق ، گناه در پروندهء انسان را چنان كه آفتاب يخ را آب مىكند ، آب مىنمايد . فضيلت حسن خلق در ملأ اعلى به اندازهاى است كه حضرت صادق عليه السلام فرمود : إنَّ اللَّهَ تَبارَكَ وَ تَعالى لَيُعْطِى الْعَبْدَ مِنَ الثَّوابِ عَلى حُسْنِ الْخُلْقِ كَما يُعْطِى الْمُجاهِدَ فى سَبيلِ اللَّهِ يَغْدُو عَلَيْهِ وَ يَرُوحُ . « 2 » خداوند به صاحب خلق اجرى كه عنايت مىفرمايد همانند اجرى است كه به رزمندهء در راه خدا مرحمت مىشود ، آن هم رزمندهاى كه شب و روز در رزم با دشمن باشد . و اين معنى بعيد نيست ؛ زيرا دارندهء حسن خلق بر اثر جهاد با نفس كه جهاد اكبر است موفّق به تحصيل حسن خلق شده است . ارزش و عظمت حسن خلق به اندازهاى است كه كمى عبادت را در پروندهء قيامت مىتواند جبران كند . اين معنى را رسول اكرم صلى الله عليه و آله فرموده است : إنَّ الْعَبْدَ لَيَبْلُغُ بِحُسْنِ خُلْقِهِ عَظيمَ دَرَجاتِ الآْخِرَةِ وَ شَرَفَ الْمَنازِلِ وَ إنَّهُ لَضَعيفُ الْعِبادَةِ . « 3 » عبد با حسن خلقش به درجات بزرگ آخرت و منازل شريفهاش مىرسد ، در صورتى كه از نظر عبادت ضعيف بوده است . عاقبت حسن خلق بهشت و نتيجهء سوء خلق جهنّم است . اين واقعيتى است كه
--> ( 1 ) - الكافى : 2 / 100 ، حديث 7 ؛ وسائل الشيعة : 12 / 149 ، باب 104 ، حديث 15909 . ( 2 ) - الكافى : 2 / 101 ، حديث 12 ؛ وسائل الشيعة : 12 / 151 ، باب 104 ، حديث 15918 . ( 3 ) - المعجم الكبير : 1 / 260 ، حديث 754 ؛ كنز العمال : 3 / 5 ، حديث 5149 ؛ المحجة البيضاء : 5 / 93 .