دادن و رياضت كشيدن براى پاك شدن نفس از رذايل و آراسته شدن درون به حسنات ، قدم دوم ؛ و حفظ حقايق متحقّق در نفس با توجه دائم ، قدم سوم و آخر است . بدون حسن خلق مشكلات فردى و خانوادگى و اجتماعى قابل حل نيست . مؤمن بد اخلاق در پيشگاه حضرت حق موجودى بىارزش و مؤمن خوش اخلاق از بهترين عباد خداست . ايمان انسان ، با حسن خلق قابل تقويت است و با سوء خلق در معرض خطر و نابودى است . حسن خلق در روايات از رسول خدا صلى الله عليه و آله روايت شده : لَمّا خَلَقَ اللَّهُ تَعالى الإْيْمانَ قالَ : اللّهُمَّ قَوِّنى ، فَقَوّاهُ بِحُسْنِ الْخُلْقِ وَ السَّخاءِ . وَ لَمّا خَلَقَ اللَّهُ الْكُفْرَ قالَ : اللّهُمَّ قَوِّنى ، فَقَوّاهُ بِالْبُخْلِ وَ سُوءِ الْخُلْقِ . « 1 » چون ايمان به لباس هستى درآمد به حضرت حق عرضه داشت : مرا نيرو بده ، او را به حسن خلق و سخاوت نيرو بخشيد . و چون كفر ظهور كرد عرضه داشت : مرا تقويت كن ، خداوند او را به بخل و سوء خلق نيرو داد . رسول با كرامت اسلام فرمود : الإْسْلامُ حُسْنُ الْخُلْقِ . « 2 » اسلام حسن خلق است . راستى ، حسن خلق چه ارزش سنگين و والايى دارد كه صدرنشين مُلك و

--> ( 1 ) - المحجة البيضاء : 5 / 90 ، كتاب رياضة النفس ؛ ميزان الحكمة : 1 / 798 ، حديث 1098 . ( 2 ) - ميزان الحكمة : 1 / 798 ، حديث 1099 ؛ كنز العمال : 3 / 17 ، حديث 5225 .