شيخ حسين انصاريان
44
تفسير و شرح صحيفه سجاديه (فارسى)
تأثير موعظه در هدايت و بيدارى مردم امام سجاد عليه السلام در فراز « وَشَغَلَهَا بِالنُّصْحِ لِأَهْلِ دَعْوَتِكَ » به يكى از عوامل تأثير گذار در هدايت كه موضوع نصيحت و موعظه مردم است ؛ اشاره مىفرمايد : غريزهء فطرى هر مسلمان خواهان نصيحت و خيرخواهى است و شالوده تكاليف عمومى بر اساس اصلاح عيوب نفسانى و روانى فرد و جامعه است . و از آن جا كه هدف خلقت بشر تكامل است بازشناسى نقايص و بر طرف سازى آنها در نصيحت و ارشاد است كه به منزلهء حيات بخشيدن دوبارهء مردم است . و اين درخواست خداوند در هدايت انسانهاست كه مىفرمايد : ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُم بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ » « 1 » [ مردم را ] با حكمت و اندرز نيكو به راه پروردگارت دعوت كن ، و با آنان به نيكوترين شيوه به بحث [ و مجادله ] بپرداز ، يقيناً پروردگارت به كسانى كه از راه او گمراه شدهاند و نيز به راه يافتگان داناتر است . اصيلترين شيوهء هدايت فكرى انسان از طريق دعوت به حكمت و موعظهء نيكو و مجادلهء احسن است . رسول خدا صلى الله عليه و آله با اين شيوه در دوران تشرف در مكه با تلاش بسيار ، مردم را به اسلام فرا خواند و داروى شفابخش موعظه را در دلهاى آنان به كار برد . يَا أيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءَتْكُم مَوْعِظَةٌ مِن رَبِّكُمْ وَشِفَاءٌ لِمَا فِي الصُّدُورِ وَهُدىً وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ » « 2 » اى مردم ! يقيناً از سوى پروردگارتان براى شما پند وموعظهاى آمده ، و
--> ( 1 ) - نحل ( 16 ) : 125 . ( 2 ) - يونس ( 10 ) : 57 .