شيخ حسين انصاريان
396
تفسير و شرح صحيفه سجاديه (فارسى)
اين مطلب در نظر مردم اروپا خلاف طبيعت جلوه نمود كه آن بيچاره را متّهم نمودند كه شيطان در جسم او حلول كرده و از طريق خداوند مسيح خارج شده است ! » اين دانشمند فرانسوى در ضمن بحث ديگرى مىگويد : « تا قرن پانزدهم قولى را كه مأخوذ از مصنّفين اسلام نبود ، دانشمندان اروپا آن را مستند نمىشمردند » ، سپس اضافه مىكند : « رژر باكن ، لئوناردوپيز ، ارنوويلانو ، ريمندلول ، سن توماس ، آلبرت بزرگ ، آلفونس دهم ، تمام آنها يا از شاگردان علماى اسلام بودند و يا ناقل اقوال آنها » . مسيو رنان مىگويد : « آلبرت بزرگ ( كه تحقيقات علمى او منشأ تحوّلاتى در افكار مردم اروپا گرديد ) هر چه داشت از بوعلى سينا دانشمند بزرگ اسلامى فراگرفته بود . سن توماس تمام فلسفهاش مأخوذ از ابن رشد آندلسى عالم اسلامى است ، تمام دانشكدهها و دانشگاههاى اروپا تا پانصد سال الى ششصد سال روى كتب علماى اسلام دائر بود و مدار علوم ما در آن همه مدّت فقط علوم مسلمين بوده است و در بعضى از رشتههاى علوم مانند طب مىتوان گفت : تا زمان ما هم نظريّات اطبّاى اسلام باقى مانده است . چه ، آن كه در فرانسه مصنَّفات بو على سينا تا آخر قرن گذشته هم باقى بوده و شروحى بر آن نوشته مىشد . تسلّط علوم عرب در اروپا تا درجهاى بود كه در آن علمى هم كه آنها استاد نبودند باز به تصانيف آنها رجوع مىشد . از ابتداى قرن سيزدهم فلسفهء ابن رشد آندلسى در مدارس اروپا جزء دستور بود و تدريس مىشد . در سال 1473 ميلادى وقتى كه لويى يازدهم دستور براى آموزش وضع نمود حكم كرد كه بايد در فلسفه همان تصنيفات ابن رشد تدريس شود . در دانشگاههاى ايتاليا به ويژه دانشگاه پادو هم نفوذ و تسلّط علوم اسلامى كمتر از نقاط ديگر نبوده است . » گوستاولبون باز مىنويسد :