الذِّلَّةَ ، وَأذَلَّ بِهِ الْعِزَّةَ ، كَلامُهُ بَيانٌ ، وَصَمْتُهُ لِسانٌ . « 1 » قرارگاهش بهترين قرارگاه و محل روييدنش شريف‌ترين محل است ، در معادن بزرگوارى و گهواره‌هاى سلامت ، قلب خوبان شيفتهء او شد و توجه ديده‌ها به جانب او گشت . خداوند به بركت او كينه‌ها را دفن كرد و آتش دشمنىها را خاموش نمود . مردم را به دست او با هم ( به خاطر ) ايمان برادر ساخت و نزديكان را ( به خاطر كفر ) از هم دور كرد . به وسيلهء او ذليل را عزيز و عزيز بىجهت را ذليل گرداند . كلامش روشن كنندهء حق و سكوتش زبان گويا بود . پيامبر ، راه نجات بشر أمّا بَعْدُ فَإنَّ اللّهَ سَبْحانَهُ بَعَثَ مُحَمَّداً صلى الله عليه و آله وَلَيْسَ أحَدٌ مِنَ الْعَرَبِ يَقْرَأُ كِتاباً ، وَلايَدَّعى نُبُوَّةً وَلا وَحْياً ، فَقاتَلَ بِمَنْ أطاعَهُ مَنْ عَصاهُ ، يَسُوقُهُمْ إلى مَنْجاتِهِمْ ، وَيُبادِرُبِهِمُ السّاعَةَ أنْ تَنْزِلَ بِهِمْ ، يَحْسِرُ الْحَسيرُ ، وَيَقِفُ الْكَسيرُ ، فَيُقيمُ عَلَيْهِ حَتّى يُلْحِقَهُ غايَتَهُ ، إلّا هالِكاً لا خَيْرَ فيهِ ، حَتّى أراهُمْ مَنْجاتَهُمْ ، وَبَوَّأَهُمْ مَحَلَّتَهُمْ ، فَاسْتَدارَتْ رَحاهُمْ ، وَاسْتَقامَتْ قَناتُهُمْ . « 2 » پس از حمد خداوند پيامبر صلى الله عليه و آله را برانگيخت در حالى كه احدى از عرب نبود كه كتابى بخواند و نه دعوى پيامبرى و نزول وحى كند . پس با آنان كه نافرمان بودند به همراهى مطيعانش جنگيد ، عاصيان را به سوى نجات سوق مىداد و براى رهانيدن مردم از گمراهى پيش از آن كه مرگشان فرا رسد پيشدستى مىنمود . بر سر راه مانده و از پاى درآمده اقامت مىكرد تا او را به مقصدش برساند ، مگر هلاك شونده‌اى كه خيرى در او نبود . تا آن جا ايستاد

--> ( 1 ) - نهج البلاغه : خطبهء 95 . ( 2 ) - نهج البلاغه : خطبهء 103 .