ضد آن گام برمىدارند بايد طعمهء آتش سوزان و قهر و غضب خداوند شوند و عدالت اين را ايجاب مىكند . خلقت عالم با حق بوده و خداوند براى خلقت آنها هدفى ثابت قرار داده و آفرينش هدفمند اين بوده كه هر نفسى در مقابل آنچه مرتكب شد جزا داده شود ، اگر طاعت كرده ثواب بيند و اگر معصيت كرده عقاب شود و اين جزا مطابق عدل خواهد بود ، جزاى آنها همان عمل آنهاست ، در نتيجه بايد از سوء سابقه ترسيد نه سوء عاقبت ، آنچه بر ستمگران از عذاب آتش و سختىها مىرسد نتيجه اعمال آنها در دنياست يعنى ظلمشان سابقه در دنيا دارد و آيات دلالت دارد كه منشأ عذاب آخرت ، جهل و دورى از يادگيرى حكمت است . ثواب و عقاب در آخرت به نفس و اعمال و اخلاق خوب و ناپسند است . پس لذّت و درد و نعمت و بهشت و آتش در آخرت ، نفس صورت‌هاى اعمال و آثار است . عذاب‌هاى الهى براى مجرمان از باب انتقام نيست و درد و شدّت از امور خارج از ذات و صفات مترتّب بر آنها نيست ، بلكه كارهاى قبيح واقع در دنيا به خاطر ضمير و نيّات نادرست آنهاست كه فطرت اصلى آنها را ، منحرف كرده است . چون حجاب برداشته شود ، در قبر صور اشكال را با معانى مشاهده كند . و اوّلين چيزى كه مطابق با عمل مىبيند عقرب‌ها و مارهايى است كه در پيرامون او هستند كه صفات و تخيّلات اويند ، اكنون صورت آنها كشف شده است و او در فكر راه فرار از اين صحنه‌هاست چگونه مىتواند از نفسانيّات خود و لازمهء آنها بگريزد . بنابراين كسى كه ذرّه‌اى ايمان در او باشد از آتش نجات يابد و اعمال حسنهء او به صورت لذّت مانند : حوريه ، غلمان و جنّت و رضوان است و حقيقت اين صور ، مخفى در باطن است كه در قيامت با رفع حجاب آشكار مىشود . آثار باقيمانده ايمان و عمل صالح و گناه ، انسان را در حدّ و مرز جاذبهء كلى حق و