احمد مختار العبادى / سيد عبدالعزيز سالم
10
تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام (فارسى)
مقدّمه پژوهش هاى نوين علمى ، نقش مهم نيروى دريايى در زمينه هاى سياسى ، اقتصادى و علمى را به اثبات رسانده است . از اين رو پژوهشگران نسبت به اين مسأله عنايت ويژهاى نشان دادهاند و در اين خصوص تأليفات مفصلى داشته و آن را از اساسى ترين مباحث تاريخى تلقى كرده اند . نيروى دريايى اسلامى ، در تاريخ درياها و اقيانوسهاى شناخته شده در آن زمان ، پيشتاز به حساب مى آمد . شايد همين ، از جمله علّت هايى باشد كه پژوهشگران را بر آن داشت براى دست يافتن به اين موضوع ، از جهات گوناگون از آنجا كه « قيساريه » ازناحيهء دريا ، كمك دريافت مىكرد عمروعاص از فتح و درگيرى در نزديكى ساحل « ليكيا » پديد آمده بود ، آنچه بهتر به نظر مىرسداين است كه علّت ديگرى باعث شدكه اعراب از اين سواحل به آسياى صغير ، نزديك شوند . من معتقدم آنان مىخواستند به منابع جديدى از چوبهاى مرغوب براى ساختن كشتى ها و چوب بلوط محكم و چوب صنوبر كيليكى كه در آسياى صغير وجود داشت و چوب عرعر كه شبيه درخت صنوبر « 1 » بود و در ساختن كشتى ها ، بادبانها وكمانها به كار مىرفت ، دست يابند . از اينگفته چنين استفاده مىكنيم كه كلمه « ذات الصوارى » آنگونه كه برخى از
--> ( 1 ) - لوكاس ، المواد والصناعات ، ص 694 - 703 .