نفس آنان ؛ يافتن توان شكست دشمن و رهايى از سلطه‌اى بود كه آلفونسو و ديگر پادشاهان شمال بر مسلمانان تحميل كرده بودند . از ديگر نتايج اين نبرد بر طرف شدن پراكندگى ميان ملوك الطوايف اندلس و يك‌پارچه شدن آن بود . اما روش اجراى اين كار با هدف مغاير بود و بر آيندهء درگيريها تأثير ناخوشايندى گذاشت . چرا كه از آن پس ميان اندلسيان « ساكن شهرها » و مرابطانى كه « براى جهاد به اندلس آمده بودند » ، اختلاف افتاده معتمد بن عباد نخستين قربانى اين اختلاف بود . اختلافى كه در زمانى كوتاه اندلس را به دو بخش جداگانه تقسيم كرد . اين پديده نمونه بارز اهداف والايى است كه به دليل به‌كارگيرى روش‌ها و ابزار نامناسب به نتيجهء كامل نمىرسد . نبرد زلاقه از جنبهء نظامى بسيار درخشان بود و درسهاى فراوانى به همراه داشت . شايد بارزترين اين درسها « تصميم بر كسب پيروزى » و « سرسختى نشان دادن در درگيرى مسلحانه » به عنوان تنها راه ممكن براى بيرون آمدن از اوضاع آشفتهء حاكم بر روابط ميان مسلمانان اندلس و دولت‌هاى شمالى مسيحى بوده باشد . اين تصميم در ميان عموم مسلمانان به همان اندازه آشكار بود كه در سطح فرماندهان . مسلمانان نشان دادند كه براى دست كشيدن از نصف‌دارايى خود به نفع جنگجويان مغربى و برادران دينى خود به خاطر حمايت از اسلام و مسلمانان ، آمادگى دارند . شايد دليل وجود آگاهى كامل نسبت به ماهيت و اهداف درگيرى را در شگفتىهايى كه اديبان ، شاعران و نويسندگان ، پس از سقوط طليطله آفريدند بتوان مشاهده كرد . نيز به وضوح ديده مىشود كه پس از ارتباط ابن عباد با ابن تاشفين ، حكمرانان مسلمان - ملوك الطوايف - به دليل ترس از به خطر افتادن موقعيت خودشان ، جهت‌گيرىهاى گوناگون و متضادى با خواسته‌هاى مسلمانان داشتند . تلاش اطرافيان ابن تاشفين براى متقاعد ساختن وى به منظور از ميان برداشتن ملوك الطوايف نيز ديدگاه آنان را به اثبات رساند . اگر امكان يك همپيمانى بر پايهء زمينه‌اى روشن فراهم مىآمد ، جنبه‌هاى منفى ناشى از همكارى آن دو قابل بر طرف شدن بود . به طورى كه اين همكارى موجب افزايش قدرت نظامى مسلمانان نه تنها براى جنگ زلاقه بلكه براى پىگيرى درگيرى مسلحانه در جنگ درازمدت گردد . بارزترين درس‌هاى صحنهء عمليات به اين شرح است : 1 . تنظيم همكارى عالى ميان ابن عباد و ابن تاشفين و تنظيم همكارى ميان همهء گروه‌هاى رزمندهء درگير در جنگ .