ميان مورّخان غربى در ارزيابى نتايج اين نبرد اختلاف است ؛ برخى معتقدند كه نبرد ملازگرد علت مستقيم آغاز جنگهاى صليبى بود ، در حالى كه شمارى ديگر عقيده‌اى جز اين دارند . به هر حال ، آنچه جاى بحث ندارد اين است كه نتايج اين جنگ به شدت بر روند رويدادهاى آتى تأثير گذاشت و موجب شروع جنگ‌هاى صليبى شد . زيرا صليبيها درصدد تشكيل دوباره مملكت ارمنستان برآمدند ؛ جايى كه در طول جنگهاى صليبى بزرگ‌ترين پايگاه پشتيبانى كنندهءشان تبديل شد و به مغولان ( تاتارها ) در نابودسازى خلافت عباسى و چيره شدن برحلب و دمشق نيرو بخشيد تا آنكه بيبرس آمد و آنان را در نبرد عين جالوت شكست داد و مملكت آنان را براى هميشه نابود ساخت . 1 . از فتح تا ملازگرد ابوعبيده جراح در پايان فتوحات خود در شام ، به سوى جزيره حركت كرد تا به پل معروف به « جِسْرمَنْبِج » رسيد . عمرو بن مالك از كوفه رهسپار « قرقيساء » شد و از طريق دروازهء جزيره عازم سرزمين روم گرديد . همين طور عبدالله بن معتم با نيرويى از اهل موصل عزم سرزمين روم كرد ، و در مناطق هم مرز با روم پادگانهايى اسلامى بر پا گرديد . در روزگار عثمان ، تحركات روميان در مرزهاى اسلامى فزونى يافت . عثمان به حكمران خود در شام ، يعنى معاوية بن ابوسفيان فرمان داد تا نيرويى نظامى به فرماندهى « حبيب بن مسلمه » را به منظور مقابله با تجاوز روميان به ارمنستان گسيل دارد . حبيب همراه مسلمانان حركت كرد و پس از آنكه شنيد ( در سال 24 ه ) موريان رومى سپاهى هشتاد هزار نفرى را براى جنگ با او گرد آورده است ، طى نامه‌اى موضوع را به معاويه گزارش داد . معاويه نيز اخبار رسيده را به خليفه گزارش داد و به دنبال آن خليفه نامه‌اى به والى كوفه « وليد بن عقبه » نوشت كه در آن چنين آمده بود : « معاوية بن ابىسفيان طى نامه‌اى به من خبر داده است كه امپراتور روم سپاهى گران را به جنگ مسلمانان فراخوانده است ؛ و من مصلحت چنين مىبينم كه مردم كوفه به يارى برادران خويش بشتابند . چون نامه‌ام به تو رسيد ، مردى را كه به دلاورى ، نيرومندى ، شجاعت و