بود توانست حصار « تقيه » را در هم شكند و مسأله امامت پيشوايان معصوم ( ع ) را در سطح گسترده‌اى - حتى در ميان ملل غير مسلمان - مطرح سازد و حقايق بسيارى را كه در طول 150 سال جز در خفا و با « تقيه » و به خِصّيصين ياران نزديك گفته نشده بود با فرياد بلند به گوش همگان برساند . گذشته از مناظره‌ها ، احاديث و روايات فراوانى از امام رضا ( ع ) در زمينه‌هاى گوناگون علوم و معارف اسلامى و شيعى چون فقه ، اصول عقايد ، اخلاق و . . . براى تقويت تشيع طرح گرديد كه انديشه شيعه را گسترش داد . شكسته شدن حصار « تقيه » توسط امام رضا ( ع ) در آن دوران موجب شد كه برخى از دوستداران اهل‌بيت قصايد و مدايحى در فضايل امام رضا و اهل بيت بسرايند و كرسيهاى خطابه در تمامى نقاط و بلاد اسلامى براى معرفى و بيان فضايل امام نصب گردد و همه جا به عظمت و نيكى از خاندان پيامبر ( ص ) كه هفتاد سال كسى جرأت بيان آن را نداشت - و حتى به آنها بد مىگفتند - ياد شود . شش . احياى سنت پيامبر در اجراى عبادات اسلامى . وقتى مأمون با اصرار تمام از امام رضا ( ع ) خواست كه نماز عيد فطر را بخواند ، امام با اين شرط پذيرفت كه طبق سنت پيامبر و روش حضرت على ( ع ) - بدون تجملات شاهانه - انجام شود و مأمون نيز اين شرط را پذيرفت . امام پس از به جاى آوردن آداب نماز عيد ، مثل روش پيامبر ( ص ) ، با پاى برهنه و تكبيرگويان به طرف مصلّى حركت كرد . شكل ظاهرى امام و اطرافيانش و چگونگى حركت و تكبير آن حضرت ، چنان غوغايى در خراسان به پا كرد و چنان تحوّلى حتى در بين درباريان و لشكريان مأمون به وجود آورد كه آنها نيز به جمعيت پيوستند و به طرف مصلّى حركت كردند . اينجا بود كه وزير مأمون ، فضل بن سهل به او اطلاع داد كه اگر امام رضا ( ع ) به همين شكل به مصلى برود ، مردم شيفتهء او خواهند شد و ما بر جان خود ترسناكيم ، مگر آنكه او را برگردانى . از اين رو ، مأمون كسى را فرستاد و به بهانهء آنكه نمىخواهد امام رضا را به زحمت اندازد ، از ايشان خواست تا از مصلى برگردد و شخص ديگرى بنابر رسم معمول نماز عيد را به پا دارد . امام رضا ( ع ) نيز كفش خود را پوشيده ، سوار بر مركب شد و بازگشت . نماز عيد آن روز هم با نظم برگزار نشد . « 1 »

--> ( 1 ) . كافى ، ج 1 ، ص 555 - 556 ؛ ارشاد . . . ، ج 2 ، ص 264 - 265 ؛ تاريخ تشيع در ايران ، ج 1 ، ص 223 .