ابوالقاسم شاكر

24

تاريخ تشيع در ايران (فارسى)

وجه نمىتوان « مقبوليت » را تنها عامل « مشروعيت حكومت » در نظام حكومت اسلامى تلقى كرد . پيامبر اسلام ( ص ) دربارهء دليل مشروعيت حكومت حضرت على ( ع ) مىفرمايد : انَّ وَلِيَّكُم وَ انَّ امَامَكُمْ عَلىُّ بن ابىطالبِ ، فَناصِحُوهُ و صَدِّقُوهُ ؛ فَانَّ جِبرَئِيلَ أَخبَرَنى بذلكَ . « 1 » همانا سرپرست شما و امام و رهبر شما علىبن ابىطالب ( ع ) است ، پس با او يكدل و يكرنگ باشيد و او را تصديق كنيد كه جبرئيل از جانب خداوند مرا به اين امر ، آگاه كرده است . پيامبر ( ص ) نخست ولايت و امامت بىقيد و شرط على ( ع ) را بر مردم ثابت شمرده و آن‌گاه اين انتصاب را نه از جانب خودشان بلكه از جانب خداوند دانسته‌اند و پس از ثبوت ولايت آن حضرت ، براى تحكيم آن ، از مردم مىخواهند كه او را در اين ولايت تصديق كنند و ياران مخلصى براى امام خود باشند . بزرگ‌ترين شاهد براى مشروعيت حكومت حضرت على ( ع ) حادثه غدير است كه پيامبر ( ص ) تنها بااستناد به وحى ، على ( ع ) را به ولايت برگزيد و فرمود : الَسْتُ اولَى بِكُم مِن انْفُسِكُم ، مَنْ كُنتُ مَولاهُ فَهَذا عَلىُّ مَولاهُ . « 2 » همان‌گونه كه من بر شما ، از خودتان داراى ولايت و اختيار بيش‌ترى هستم ، على ( ع ) ، چنين رهبرى و ولايتى بر شما دارد . پس از آنكه پيامبر ( ص ) ولايت على ( ع ) را با استناد به انتصاب الهى ثابت كرد ، براى تاكيد اين مشروعيت الهى ، از تمام مردم حاضر در غدير خم خواست كه با وى بيعت كنند و هميارى و همكارى خود را باايشان اعلام دارند . ب ) شئون امامت : شيعه ، امامت را - به جز نزول وحى - ادامه نبوت مىداند و معتقد است اطاعت از امام بدون هيچ قيد و شرطى ، همانند اطاعت از پيامبر مطلق است و تمام شئون آن حضرت را دارا است . امام هشتم در تعريفى جامع و رسا از مقام امامت فرموده است : امامت ، مقام پيامبران ، ميراث جانشينان - انبيا - است ، امامت جانشينى خدا و رسول اوست . . . امامت ريشه و اساس اسلام رشد يا بنده و شاخه بلند آن است . « 3 »

--> ( 1 ) . عزالدين عبدالحميد هبة اللَّه ، ابن ابىالحديد معتزلى ، شرح نهج البلاغه ، ج 3 ، ص 98 . ( 2 ) . حافظ ابونعيم ، اصبهانى ، النور المشتعل ، من كتاب ما نزل من القرآن فى على ، ص 87 . ( 3 ) . بحارالانوار ، ج 2 ، ص 122 - 123 .