فقهاى شيعه در گذشته از ولايت فقيه و حكومت اسلامى سخن به ميان آورده بودند ، ولى طرح جامع آن در اوج خفقان رژيم طاغوت و استبداد پهلوى از سوى امام خمينى ( ره ) ارائه گرديد . و عملًا با جديت تمام و پشتوانهء مردمى بدون تزلزل و لحظه‌اى درنگ و سازش اين آرمان شيعه را به پيش برد تا تحقق بخشيد . 4 . نقش امام خمينى در تحقق حكومت اسلامى علل و عوامل چندى در تحقق حكومت اسلامى دخيل بوده كه مهم‌ترينِ آنها ، رهبرى آن به دست مرجع تقليد و نايب امام زمان بوده است ؛ رهبرى كه مردم عمل به حكم او را وظيفه شرعى خود مىدانستند و براى اجراى آن از جان ، مال و فرزند دريغ نمىورزيدند . رژيم طاغوت همواره از مرجعيت شيعه وحشت داشت و آن را مانع از اجراى بسيارى از اهداف خود مىدانست . پس از فوت آيت الله بروجردى در فروردين 1340 فرصت را مناسب پنداشت تا به اجراى برنامه‌هاى خود بپردازد . از اين رو درصدد برآمد مركزيت روحانيت را در داخل كشور كم‌رنگ نمايد تا در آينده براى او ايجاد خطر ننمايد و يا مانع بالقوه‌اى در برابر حكومت نباشد . به همين جهت پس از آيت الله بروجردى كوشيد كه مرجعيت در خارج از كشور باشد . از تلگراف تسليت شاه به نجف به مناسبت درگذشت آيةالله بروجردى ، اين معنى به دست مىآيد . رژيم وابسته كه كار روحانيت در ايران را پايان يافته تلقى مىكرد ، دست به اقداماتى براى از رسميت انداختن اسلام در كشور زد ، تا بدين وسيله مانع اصلى در راهِ حضور استكبار و استعمار در كشور را از سر راه بردارد . رژيم طاغوت تا آن زمان نمىتوانست به طور علنى اين كار را انجام دهد ، امّا در اين برههء جديد ، اسدالله علم ، نخست‌وزير فراماسونر شاه ، لايحه‌اى را در هيأت دولت به تصويب رسانيد كه لايحهء انتخابات انجمنهاى ايالتى ( استانى ) و ولايتى ( شهرستانى ) را كه در مشروطه بود ، تغيير مىداد . در اين تغيير ، دولت علم ، قيد « اسلام » را از شرايط انتخاب نمايندگان حذف كرد و به جاى سوگند به قرآن ، سوگند به « كتاب آسمانى » نهاد و به زنها هم حق رأى و حق انتخاب شدن داد كه در قانون مشروطه زنها حق رأى و انتخاب شدن را نداشتند .