ابوالقاسم شاكر

157

تاريخ تشيع در ايران (فارسى)

در اين درس تنها به سياست تضعيف مذهب ، آن هم به اختصار مىپردازيم . رضا شاه پس از به قدرت رسيدن ، وظيفه خود را سربلندى اسلام اعلام و اعلاميه‌اى بدين مضمون صادر كرد : قوانين اسلام به منظور بهروزى مردم اجرا خواهد گرديد و معنويت مسلمانى كاملًا اجرا خواهد شد و فروش نوشابه‌هاى الكلى ممنوع خواهد گرديد . رضا شاه چون آگاه بود كه مذهب در ايران ريشه عميقى دارد و اگر بر خلاف آن گام بردارد موفق نخواهد شد ، خود را مسلمانى متعصب معرفى كرد و تظاهرات مذهبى زيادى براى جلب مردم و روحانيون داشت . به زيارت عتبات رفت در دسته‌هاى عزادارى محرم شركت مىكرد و مجلس روضه خوانى تشكيل مىداد . ولى ديرى نگذشت كه ماهيت خود را نشان داد و سياست مذهب‌زدايى را به مرحله اجرا درآورد . امپرياليسم انگليس كه در دوران قاجار متوجه قدرت فوق‌العاده مذهب و رهبران مذهبى در تحولات سياسى - اجتماعى ايران شده بود و امكان رسوخ در آنان را نيز مشكل بلكه غير ممكن مىدانست ، در موقعيت استثنايى كه در دوران رضا خان به دست آورده بود ، بر آن شد تا ضربه خود را وارد كرده و به گمان خود براى هميشه اقتدار مذهب و نفوذ رهبران مذهبى را ريشه‌كن كند . « 1 » اقدامات مذهبىزدايى رضا خان عبارت بودند از : الف . جايگزين كردن نظام حقوقى به جاى شرعى . ب . اجبارى كردن سربازى حتى براى طلبه‌ها . ج . تغيير لباس ملى و حتى لباس روحانيون - مگر در موارد خاص - به لباس متحدالشكل به شكل اروپايى . د . خلاف تجدد دانستن آداب مذهبى . ه . جايگزين كردن حقوقدانان اروپايى به جاى روحانيون . ز . تغيير سن شرعى پانزده سال به [ سن قانونى ] هجده سال . ح . اجازه به زنان در مواردى براى اقدام به طلاق . ط . اجازه تشريح مردگان مسلمان در دانشگاه پزشكى تهران . ى . اجازه ورود خارجيان غير مسلمان به مساجد تاريخى براى بازديد .

--> ( 1 ) . همان ، ص 22 ، 26 ، 28 و 33 .