درس چهاردهم : صفويه و رسميت يافتن تشيّع در ايران 1 . جنبشهاى شيعى بنى اميّه مىكوشيدند جهان اسلام را به شيعه بدبين كنند و تخم اختلاف و نفاق را در سرزمين اسلام بيفكنند . شيعيان همواره زير فشارهاى اسلحهء قلم ، زبان و شمشير عصبيت بنى اميه از امنيّت و آزادى و حقوق خود محروم بودند . و براى در امان ماندنِ جان و مذهبشان ناگزير بودند يكى از راههاى زير را بپيمايند : - تقيه و اختفاء ؛ - مهاجرت به اماكن و كشورهاى امن ؛ - قيام علنى و مبارزه با دشمن ؛ تقيه موجب شد تا شيعه در برابر دشمن قسم خورده خود به طور كلى نابود نگردد . همچنين مهاجرت به مناطق امن موجب گسترش تشيع در برخى نقاط به خصوص ايران گرديد . گسترش نيروهاى شيعى زمينهء قيام و مبارزه علنى را بر ضد حكومتهايى كه با آنها دشمنى مىكردند فراهم ساخت . مبارزات تشيع در مقاطعى از تاريخ به بار مىنشست و منجر به تشكيل حكومتهايى شيعى مىگرديد كه به برخى از آنها در درسهاى پيش اشاره شد . 2 . علل گرايش صفويه به تشيّع تصوف از تسنن آغاز شد ، ولى تعصبهاى خشك و ديدگاههاى تنگ اهل تسنن ، بخش عمده‌اى صوفيان را به وادى تشيع آورد . فرقه‌هايى هم كه كوشيدند رنگ تسنن را حفظ نمايند ، در بسيارى از ديدگاههاى خود مجبور شدند رنگ تعصب را كنار زده ، تسليم الگوهاى فكرى و شخصيتى شيعه شوند .