ابوالقاسم شاكر

123

تاريخ تشيع در ايران (فارسى)

درس دوازدهم : تشيع و ايلخانان مغول 1 . هجوم مغولها به سرزمينهاى اسلامى در نيمهء نخست قرن هفتم هجرى ، حادثه مهمى در عالم اسلام پديد آمد : صحرانشينان مغول به رهبرى چنگيزخان متحد شدند و حركت خود را براى تصرف سرزمينهاى غربى خود آغاز كردند . آنها با نيروى عظيم انسانى كه از دل صحراهاى مغولستان مىجوشيد با انضباط قبيله‌اى ، تحت فرمانده مشترك به ساير نقاط يورش بردند . اين لشكركشى در اواخر دههء دوم قرن هفتم با حمله به خراسان آغاز شد و با حوصلهء تمام ، طى چهل سال ، به پايتخت خلافت عباسى ، بغداد رسيد و در 656 هجرى قمرى با انحلال خلافت ، خليفه به دستور هلاكو خان مغول به قتل رسيد . « 1 » 1 - 1 . هجوم مغولها به ايران مهم‌ترين مانع پيشروى مغولها دولت خوارزمشاهى بود . چنگيز خان - ظاهراً - طالب دوستى با حاكمان ايران و عراق بود و قصد حمله به اين مناطق را نداشت و در پيوند دوستى با اين مناطق تلاش مىكرد . از اين رو سفيرى با اختيارات تام و بازرگانانى نزد خوارزمشاهيان فرستاد ، ولى غرور سلطان محمد خوارزمشاه ( م 617 ق ) سبب شد تا بازرگانان و سفير چنگيز را به قتل برسانند و همين مسأله موجب شد تا خود شاه و مناطق ايران را دچار مشكل بزرگى سازد . پس از اين درگيريها و جنگهاى مغولان با خوارزمشاهيان در مناطق شرقى ايران آغاز گرديد . دولت خوارزمشاهى پس از چندى مقاومت دچار شكست گرديد و حتى اسماعيليان كه

--> ( 1 ) . تاريخ تشيع در ايران ، ج 2 ، ص 3 - 6 .