ابوالقاسم شاكر
13
تاريخ تشيع در ايران (فارسى)
ابومنذر هشام بن محمد بن محمد بشر كلبى كه تأليفاتش بيش از 150 عنوان است ، ابوعبداللَّه . . . بن محمد بن عمروى مدنى ( م 207 ق ) ، احمد بن اعثم كوفى صاحب كتاب « الفتوح » مورخ قرن سوم ، ابومخنف ، نصر بن مزاحم منقرى ، محمد بن اسحاق مطلبى ، يعقوبى ، مسعودى ، رازى خراسانى ، حاكم نيشابورى ، ابن طقطقى ، ابن فوطى ، اسكندر بيك ، ميرزا محمد تقى سپهر ، نام برد . نخستين اثر در تاريخ تشيع از آنِ حسن بن موسى نوبختى ، نويسنده كتاب « فرق الشيعه » است . از آن پس ، شمارى از نويسندگان مسلمان و شرقشناس به پژوهش دربارهء تاريخ تشيع پرداختند كه آثار در خورى پديد آوردند . گرچه در لابلاى كتابهاى اين پژوهشگران به تاريخ تشيع ايران نيز اشاراتى شده ولى كتابهاى مستقلى كه در زمينه تاريخ تشيع ايران توسط پژوهشگران معاصر پديد آمده است ، عبارتند از : « تشيع در ايران » نوشته ، احمد مشكوه كرمانى ، « تاريخ تشيع اصفهان » نوشتهء مهدى فقيه ايمانى ، « سلطان محمد خدابنده » و تشيع امامى در ايران » و « تاريخ تشيع در ايران از آغاز تا قرن هفتم » نوشتهء رسول جعفريان ، همچنين در سال 1384 پژوهشگاه حوزه و دانشگاه ، كتاب درسى به نام « تاريخ تشيع » ارائه داد . اما با وجود همهء اين آثار ارزشمند جاى كتابى جامع و در عين حال مختصر و درس بندى شده براى دانشجويانى كه دورهء كارشناسى را گذراندهاند خالى بود . بر همين اساس كتاب حاضر با استفاده از منابع مختلف تاريخى و كلامى به ويژه از دو كتاب اخير ، در شانزده درس تدوين گرديد . موضوع اصلى اين دروس ، بررسى عوامل ورود و گسترش تشيع در ايران تاكنون بود . علاوه بر آن در دو درس نخست به شناساندن مفهوم و مبانى تشيع و چگونگى پيدايش اين مذهب و سير تكوينى آن پرداخته شد . اميد آن داريم كه ارائه كتابهايى از اين دست بتواند به تفاهم هر چه بيشتر مذاهب اسلامى به ويژه شناساندن مفاهيم و تاريخ تشيع به پيروان ديگر مذاهب كمك نمايد . اين آشنايى موجب مىگردد ، تا مسلمانان بهتر بتوانند ، دربارهء يكديگر قضاوت نمايند و در اين برهه از زمان ، كه دشمنان اسلام براى نابودى آن همت گماشتهاند ، راه را بر تفرقه افكنان ، دروغگويان و تهمت زنان ببندند و با اتحاد هر چه بيشتر در مقابل آنها بايستند . پژوهشكده تحقيقات اسلامى