احمد حيدرى
19
بزرگ زنان صدر اسلام (فارسى)
مادران ، خواهران و دختران خود ازدواج مى كردند و اين كار را نوعى صلهء رحم و عبادت مىدانستند . « 1 » زن در جامعهء عرب جاهلى زن در جامعهء عرب جاهلى مانند ديگر جوامع ، ازمنزلتى برخوردار نبود . غالباً از بيم قحطى ، ترس از آلودگى و يا اسير شدن در جنگها ، دختران خود را روز اول تولد ، زنده به گور مىكردند . « 2 » زن ، از هرگونه حقوق اجتماعى و فردى حتى از حق ارث ، محروم بود . مردان عرب ، زن را در رديف حيوانات و اشيا قرار داده و آنان را جزيى از دارايى زندگى خود محسوب مىكردند . نظام ازدواج بدون هيچ اساسى دستخوش ميل و ارادهء مردان بود و حد و مرزى براى تعداد همسران ، قائل نبودند . به خاطر شانه خالى كردن از پرداخت مهريه ، زنان را اذيّت مى كردند و چنانچه زنى خلافى انجام مى داد ، مهر او از بين مى رفت . ازدواج با مادر ، در صورت طلاق ، يا مرگ پدر ، اشكالى نداشت . يكى از ازدواجهاى مشهور « نكاح شغار » بود . در اين نكاح ، ولىِّ دختر ، او را به ازدواج كسى در مى آورد و مهر او را نكاح زنى كه تحت ولايت فرد مقابل بود براى خود - قرار مى داد ؛ به قسمى كه هر يك از زنها ، صداق ديگرى بود مانند عوض كردن حيوانى با حيوان ديگر . « 3 »
--> ( 1 ) - خدمات متقابل اسلام و ايران ، شهيد مطهّرى ، ج 1 ، ص 288 - 295 . ( 2 ) - قرآن مجيد در آيات 58 و 59 سورهء نحل اين عمل زشت را محكوم كرده و مى فرمايد : هر گاه ، يكى از آنان را به فرزند دختر مژده مىدادند از شدت غم و حسرت رخسارش سياه شده ، سخت دلتنگ مى شد . وازاين عار ، روى از قوم خود پنهان مى ساخت و به فكر مىافتاد كه آيا آن دختر را با خوارى نگهدارى كند يا او را زنده به گور كند . ( 3 ) - چهرهء زن در آيينهء اسلام و قرآن ، مرتضى فهيم كرمانى ، ص 10 ، با دخل و تصرف .