على رفيعى
229
تاريخ تحليلى پيشوايان (ع) (فارسى)
شهادت امام هادى عليه السلام امام هادى عليه السلام حدود هفت سال پس از مرگ متوكل در دوران زمامدارى منتصر ، مستعين و معتزّ زندگى كرد . در اين مدت هر چند از فشار دستگاه خلافت نسبت به آن حضرت كاسته شد و خليفگان پس از او گرفتار مشكلات داخلى خود بودند ؛ ولى سياست اقامت اجبارى آن گرامى در سامرّا و محدوديّتهاى ناشى از آن همچنان دنبال شد . معتزّ پس از دستيابى به قدرت براى در امان ماندن از سرنوشت شوم زمامداران پيشين ، درصدد از ميان برداشتن مخالفان برآمد . نخست به پراكنده كردن و قلع و قمع عناصر متنفّذ درون حكومت همچون « وصيف » و « بغا » - كه نقش اساسى در بىثباتى دستگاه خلافت و عزل و نصب خلفا داشتند - پرداخت . « 1 » خلع « مؤيّد » برادر خود از مقام ولايتعهدى « 2 » ، كشتن « مستعين » « 3 » و تبعيد « ابو احمد » فرزند متوكل به بصره و « على بن معتصم » به واسط « 4 » در همين راستا انجام گرفت . معتز در مرحله بعد درصدد از ميان برداشتن پيشواى شيعيان برآمد ، زيرا موقعيّت اجتماعى و محبوبيت مردمى آن حضرت به مراتب بيشتر از ديگر مخالفان حكومت بود ؛ از اين رو ، با استفاده از شيوه نياكان خود نسبت به امامان ، پيشواى دهم را مسموم كرد و آن حضرت سرانجام پس از 33 سال تلاش و رنج در حالى كه چهل يا چهل و يك سال از عمرش مىگذشت در روز سوم رجب ، سال 254 هجرى به شهادت رسيد و پيكر مطهرش در خانه خود به خاك سپرده شد . « 5 »
--> ( 1 ) - ر . كامل ، ابن اثير ، ج 7 ، صص 168 ، 178 و 186 . ( 2 ) - همان ، ص 171 . ( 3 ) - همان ، ص 172 . ( 4 ) - همان ، ص 183 . ( 5 ) - ر . ك . مصباح المتهجّد ، شيخ طوسى ، اعمال ماه رجب ، ص 741 . نسبت به ماه و روز شهادت ، اقوال ديگرى نيز گفته شده است . براى آگاهى بيشتر رجوع كنيد به بحارالانوار ، ج 50 ، صص 114 - 117 .