تركان واگذار كرد . آنان - كه تعدادشان در پايتخت به پنجاه هزار تن مىرسيد - در پرتو قدرت و آزادى كه داشتند مردم را آزار داده زنان و كودكان را زير سم اسب‌هاى خود پايمال مىكردند و چون شكايت و اعتراض مردم بر ضد آنان زياد شد معتصم با بناى شهر سامرّا آنان را بدين شهر منتقل كرد . سياست معتصم در برابر مخالفان ، سياست زور ، خشونت و سركوبى بود . او در مسائل فكرى كوركورانه از مأمون پيروى مىكرد . كسانى را كه به مخلوق بودن قرآن معتقد نبودند به قتل مىرسانيد . « 1 » احمد بن حنبل را به جرم سكوت در برابر اين مسأله تازيانه زد سپس به زندان افكند . « 2 » معتصم و امام جواد عليه السلام معتصم پس از استقرار در مسند خلافت متوجه امام جواد عليه السلام شد . طى فرمانى به والى مدينه از او خواست تا هر چه زودتر امام را به بغداد بفرستد . امام در محرّم سال 220 هجرى به بغداد اعزام شد . « 3 » معتصم در ظاهر امام را اكرام كرد و هدايايى براى وى فرستاد « 4 » ولى در نهان همچنان كينه حضرت را به دل داشت و در انتظار فرصتى بود تا همان نقشه‌اى را درباره او پياده كند كه برادرش نسبت به امام رضا عليه السلام پياده كرد . مسعودى مىنويسد : از آن زمان كه ابوجعفر ( به دستور معتصم ) به عراق بازگشت ، معتصم و جعفر بن مأمون پيوسته درصدد توطئه و طرح نقشه قتل او بودند . « 5 » اتخاذ اين موضع انتقام‌جويانه گواه آن است كه دستگاه از نفوذ سياسى و موقعيّت اجتماعى پيشواى نهم در ميان اقشار جامعه ، سخت بيمناك بوده و وجود آن حضرت را خطرى جدّى براى حكومت ستمگرانه خود بشمار مىآورده است . اين نفوذ در حدّ مردم عادى محدود نمىشد بلكه دل برخى دولتمردان را نيز تسخير

--> ( 1 ) - تاريخ الخلفاء ، ص 335 . ( 2 ) - كامل ابن اثير ، ج 6 ، ص 445 . ( 3 ) - مناقب ، ج 4 ، ص 384 . ( 4 ) - همان . ( 5 ) - اثبات الوصيّة ، ص 192 .