على رفيعى

210

تاريخ تحليلى پيشوايان (ع) (فارسى)

نشانه‌هاى امامت و جانشينى او از رسول خدا صلى الله عليه و آله بشمار مىرفت . عُمارة بن زيد مىگويد : از امام جواد عليه السلام پرسيدم : نشانهء امام چيست ؟ فرمود : اين است كه توانايى اين كار را داشته باشد . سپس دستش را بر روى سنگى نهاد ، بگونه‌اى كه آثار انگشتانش در سنگ نمايان شد ، و ديدم كه آن حضرت آهن را بدون آن كه گداخته باشد كشيد و با انگشترش بر سنگ مهر زد . « 1 » 2 - اتخاذ موضع منفى در برابر دستگاه خلافت امام تقى عليه السلام امامت حاكمان‌جور را نفىمىكرد و متناسب با مقتضيات‌زمان ، درگفتار و كردار ناخشنودى خودرا از وضع موجود و نفرت و انزجار خويش را از ستمگران ابراز مىداشت . اين سياست گاهى به صورت دعا و زمزمه با پروردگار و گاه در سخنان حكيمانه‌اش تجلى مىكرد . « 2 » و گاه كه لازم مىنمود در رفتارش نيز بر اين موضع تأكيد مىورزيد . « 3 » زمانى نيز از طريق اعلام نارضايتى از حضور در بغداد و آرزوى بازگشت به مدينه مخالفت خود را با دستگاه خلافت ابراز مىكرد . « 4 » گاهى نيز اين موضع امام در تبيين صحيح فقه اسلامى و مخدوش اعلام كردن نظرات مسأله گويان مزدور و وابسته به دستگاه ، نمايان بود . « 5 » 3 - رهبرى تشكيلات شيعه شيعيان در دوران امام جواد عليه السلام - در اثر كاهش نسبى جوّ فشار و خفقان حكومت - در بلاد اسلامى پراكنده بودند : بغداد ، مدائن ، مصر ، كوفه و مناطق مختلف ايران چون : خراسان ، رى ، قم ، سيستان ، طبرستان ، طالقان و اهواز . حضرت جواد عليه السلام از طريق وكلا و نمايندگان خويش با شيعيان در سرتاسر سرزمين‌هاى اسلامى مرتبط بود . وكلايى همچون على بن مهزيار ، خيران خادم ، ابراهيم بن محمّد همدانى ، احمد بن محمد بن عيسى و صالح بن محمد بن سهل . ملاحظه منابع و شواهد تاريخى در زندگى امام

--> ( 1 ) - دلائل الامامة ، ص 211 . ( 2 ) - ر . ك . مهج‌الدعوات ، سيد بن طاووس ، ص 263 و كشف‌الغمه ، ج 3 ، ص 138 . ( 3 ) - ر . ك . بحارالانوار ، ج 50 ، ص 106 . ( 4 ) - همان ، ص 48 . ( 5 ) - ر . ك . وسائل الشيعه ، ج 4 ، ص 746 .