زمينه‌هاى اخلاقى و رفتارى ، الگو و اسوه حَسَنه براى امت قرار داده است . محمد بن طلحه شافعى مىگويد : با آن كه ميدان ابراز كرامات و فضائل براى حضرت جواد عليه السلام فراهم نبود و مدت زندگى وى در اين جهان دوام نيافت ، خداوند آن گرامى را به مناقب و فضائلى اختصاص داد كه در اوج عظمت قرار دارد و انوارش در آسمان فضيلت پرتو افكنده ، براى انسان‌هاى بينا و بصير آشكار است . « 1 » امام جواد عليه السلام انس خاصى با عبادت داشت . شب‌ها را به تهجّد و نيايش و روزها را به روزه سپرى مىكرد و در جود و سخاوت در مرتبه‌اى قرار داشت كه به « جواد الائمّه » ملقّب گشت . حضرت با آن كه مدتى در مركز خلافت و در كاخ مأمون زندگى مىكرد و خليفه مىكوشيد او را به سوى تجمل‌گرايى و جلوه‌هاى مادى بكشاند ؛ ولى ايشان به هيچ وجه به دنيا دل نبست و فريفته مظاهر مادى زندگى شاهانه نگشت . امامت پيشواى نهم علاوه بر برخوردارى از كمالات معنوى و برترى علمى كه هر كدام دليل روشنى بر امامت آن حضرت و جانشينى وى از پدر بزرگوارش مىباشد و نيز علاوه بر بيانات و تصريحاتى كه از سوى رسول خدا صلى الله عليه و آله در امر امامت آن حضرت شده ، بارها و به مناسبت‌هاى گوناگون از سوى پيشواى هشتم به‌عنوان پيشواى پس از آن حضرت به شيعيان معرفى گرديده است . صفوان بن يحيى مىگويد : به امام رضا عليه السلام عرض كردم : . . . چنانچه براى شما پيشامدى رخ دهد امر امامت به چه كسى واگذار مىشود ؟ امام به فرزندش ابو جعفر - كه نزدش ايستاده بود - اشاره كرد . گفتم : فدايت شوم ! همين پسر سه ساله ! ؟ فرمود : چه مانعى دارد ؟ عيسى عليه السلام سه ساله بود كه حجّت خدا شد . « 2 »

--> ( 1 ) - كشف الغمه ، ج 3 ، ص 133 . ( 2 ) - كافى ، ج 1 ، ص 258 ، حديث 10 . شيخ مفيد و طبرسى حديث ياد شده را از كلينى نقل كرده‌اند ولى در پايان آورده‌اند : حضرت عيسى در سنّى كمتر از سه سالگى به نبوت برگزيده شد ( ر . ك : ارشاد ، ص 317 و اعلام الورى ، ص 331 ) .