على رفيعى
155
تاريخ تحليلى پيشوايان (ع) (فارسى)
به كار شد . كارگزاران وى در شهرها مأمور شدند به جستجوى خانه به خانه بنىاميّه بپردازند و هر كجا آنان را يافتند بكشند . « 1 » در مرحله بعد متوجه علويان شد . نخست به سراغ امام صادق عليه السلام رفت و آن حضرت را به حيره احضار كرد تا او را به شهادت برساند . « 2 » خليفه در مرحلهء بعد به جستجوى محمّد و ابراهيم فرزندان عبداللّه بن حسن - كه از بيم دستگيرى متوارى شده بودند - پرداخت . وى براى دستيابى به علويان جاسوسانى گمارده بود . « 3 » منصور پس از برادرش سفاح به خلافت رسيد و 22 سال حكومت كرد . وى براى حفظ تاج و تخت از سياست زور و تزوير استفاده كرد . او آنجا كه سياست ملكدارىاش اقتضا مىكرد ، چهره فرعونگونه خود را زير نقاب نفاق و تزوير پنهان مىنمود و از خود ، چهرهاى مقدس ، دانش دوست ، پرهيزكار و زاهد ارائه مىداد . از سوى ديگر از آنجا كه وجود علويان را اساسىترين خطر حكومت خود مىدانست ، نمىتوانست در برابر آنان بىتفاوت بماند . مورّخان استوارى پايههاى حكومت منصور را مرهون كشتارهاى فراوان وى دانسته و نوشتهاند : « منصور افراد زيادى را كشت تا حكومتش استقرار يافت . » « 4 » جنايات منصور در حق مخالفان ، بويژه علويان و در رأس آنان امام صادق عليه السلام و احضارهاى مكرّر آن گرامى به مركز خلافت و تصميم بر قتل وى و در نهايت به شهادت رساندن آن حضرت بهطور گسترده در تاريخ آمده است . نتيجه قهرى اتخاذ چنين سياستى در برابر مخالفان ، بروز مخالفتها و قيامهاى مردمى عليه نظام حاكم بود . از شورش مردم جزيره و موصل در سال 133 هجرى گرفته تا قيام محمد بن عبداللّه معروف به نفس زكيّه در سال 141 در مدينه و برادرش ابراهيم به سال 145 در بصره .
--> ( 1 ) - ر . ك : الشيعة والحاكمون ، ص 138 . ( 2 ) - الامام الصادق ، مظفر ، ص 26 . ( 3 ) - براى آگاهى از نمونهء اين سياست سفاح به عقدالفريد ، ج 5 ، ص 74 رجوع كنيد . ( 4 ) - تاريخ الخلفا ، ص 259 .