شدند ، اثر خودش را از دست داد و مردم مسير راه با گرمى از آنان استقبال كردند . « 1 » دوران آمادگى دوران سى و يك ساله زندگى امام صادق ( ع ) همراه جدّ و پدر بزرگوارش ، دوران آمادگى آن حضرت براى پذيرش رسالت سنگين امامت در شرايط سخت برخورد عقايد و اصطكاك افكار بود ؛ هم از نظر اندوختن تجربه‌هاى علمى و عملى در برخورد با جريانات مختلف سياسى ، فكرى و فرهنگى كه در دوران امامت امام سجاد و امام باقر عليهماالسّلام به شكلهاى گوناگون نمود پيدا كرده بود ، و هم از نظر يافته‌هاى نفسانى و تهذيب نفس و كمالات معنوى . امام صادق ( ع ) از همان دوران كودكى با جديّت و حتّى فزون بر توان سنّى خود ، به عبادت خدا روى آورد و به تهذيب و تزكيهء نفس پرداخت ؛ چندانكه گاهى مورد منع پدر بزرگوارش قرار مىگرفت . او خود ، مقام اجتهاد در عبادتش را در دوران نوجوانى چنين تبيين مىكند : « اجْتَهَدْتُ فِى الْعِبادَةِ وَ انَا شابٌّ ، فَقالَ لى ابى : يا بُنَىَّ دُونَ ما اراكَ تَصْنَعُ ، فَانَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ اذا احَبَّ عَبْداً رَضِىَ عَنْهُ بِالْيَسيرِ » « 2 » من در عنفوان جوانى در عبادت كوشش زياد مىكردم . پدرم ( وقتى اين وضع را ديد ) فرمود : پسرم ! كمتر از آنچه هم اكنون انجام مىدهى ، كوشش كن ؛ زيرا خداوند وقتى بنده‌اى را دوست بدارد ، از او با عمل اندك نيز خشنود خواهد شد . در جاى ديگر در مورد جدّيت فوق العاده خود در انجام مناسك حج مىفرمايد : « مَرَّبى ابى وَ انَا بِالطَّوافِ وَ انَا حَدَثٌ وَ قَدِاجْتَهَدْتُ فِى الْعِبادَةِ فَرَآنى وَ انَا اتَّصابُّ عَرَقاً . فَقالَ لى : يا جَعْفَرُ ، يا بُنَىَّ ! انَّ اللَّهَ اذا احَبَّ عَبْداً ادْخَلَهُ الْجَنَةَ وَ رَضِىَ عَنْهُ بِالْيَسيرِ » « 3 » من در سن نوجوانى در حال انجام طواف بودم و كوشش زيادى در انجام عبادت

--> ( 1 ) - تفصيل داستان را در دلائل الامامة ، ص 104 - 109 و بحارالانوار ، ج 46 ، ص 306 - 313 مطالعه كنيد . ( 2 ) - كافى ، ج 2 ، ص 87 . ( 3 ) - كافى ، ج 2 ، ص 86 .