على رفيعى
59
تاريخ زندگانى امام صادق (ع) (فارسى)
شخصيّتهاى ديگرى از قبيل : زيد بن على بن حسين به چاپ رسيده است . آخرين كتاب وى در موضوع شرح حال شخصيتهاى برجستهء صدر اسلام ، كتابى است دربارهء امام صادق ( ع ) تحت عنوان « الامام الصادق ( ع ) حياته و عصره - آرائه و فقهه » . وى در اين كتاب به تفصيل در زمينهء دو محور ياد شده يعنى زندگى امام صادق ( ع ) و عصر آن حضرت و آراء و نظرات امام و سيره و روش فقهى آن گرامى ، قلم زده است . در بخشى از كتاب وى در زمينهء دانش گسترده امام صادق ( ع ) آمده است : دانشمندان مذاهب مختلف ، بر هيچ امرى ، همچون فضل و دانش امام صادق ( ع ) اتفاق ندارند . پيشوايان اهل سنّت كه هم عصر آن حضرت بودند ، از وى كسب دانش نمودند . مالك از او كسب دانش كرد ، همدورههاى مالك از قبيل « سفيان ابن عيينه » و « سفيان ثورى » و شمار زيادى ديگر نيز از دانش امام بهره بردند . ابو حنيفه با آنكه هم سنّ امام صادق ( ع ) بود ، از او كسب دانش كرد ، و او را دانشمندترين مردم شمرد . گروه زيادى از تابعين از جمله : يحيى بن سعيد انصارى ، ايوب سجستانى ، ابان بن تغلب ، ابو عمر و بن علا و ديگر پيشوايان فقه و حديث از آن حضرت ، نقل روايت كردهاند ؛ و اين علاوه بر آن است كه تابعينِ تابعين و كسانى كه پس از ايشان آمدهاند و پيشوايان مجتهدى كه به برخى از آنها اشاره كرديم ، از او حديث نقل كردهاند . دانش امام صادق ( ع ) به حديث و فقه منحصر نبود ؛ بلكه آن حضرت ، كلام رانيز تدريس مىكرد و معتزله و كسانى كه در فهم ، در پرتو عقل ، شيوه آنان را پيمودهاند ، آن حضرت را پيشواى خويش مىشمارند و حضرت با ايشان مناظرات سودمندى دارد . « 1 »
--> ( 1 ) - ص 66 .