مكتب امام صادق ( ع ) را تشكيل مىدادند . علّت اساسى آن را بايد در سابقهء فكرى و فرهنگى اين دو ناحيه دانست . مدينه و كوفه به عنوان دو مركز حكومت و نشر و گسترش اسلام و تشيع ، آمادگى بيشترى براى گرايش به اهل بيت و پذيرش حقيقت داشتند ، در مقابل ، ناحيهء شام و مردم آن در طول ساليان دراز ، از اسلام و معارف آن دور نگهداشته شده بودند ، از اين رو ، در اين ناحيه بيش از ده نفر ، افتخار شاگردى پيشواى ششم و كسب فيض از وجود مبارك آن حضرت را پيدا نكردند . وجود پرفيض امام صادق ( ع ) همچون خورشيد ، تابنده و پرتو افكن براى همه و سفره دانش و معارف الهىاش براى همگان گسترده بود ؛ ليكن مقدار استضائه و بهره‌گيرى افراد از اين نور الهى و تغذيه آنان از اين سفره گسترده متفاوت بود و هر كس به مقدار ظرفيّت ، لياقت و آمادگى خود از آن استفاده مىكرد ؛ از اين رو ، تعدادى از شاگردان آن حضرت ، از اين سفره گسترده تنها بهره علمى بردند بدون آنكه جانشان را در معرض تابش نور هدايت‌گر و حياتبخش امامت قرار دهند . ابو حنيفه ، مالك بن انس ، سفيان ثورى ، سفيان بن عُيَيْنَه و دهها نفر ديگر از علماى عامّه جزو اين گروه بودند . برخى ديگر ، آمادگى بيشترى داشتند و به موازات بهره‌هاى علمى و نقل روايت از امام ( ع ) در بعد اعتقادى و تربيتى نيز پيشرفتهايى كردند و فكر و جان خود را از سرچشمهء زلال معارف و فرامين انسانساز آن حضرت ، سيراب كردند و راه حق و رشد و كمال را پيمودند و بدين وسيله وجود خويش را در آن شرايط حساس فرهنگى و سياسى و جنگ عقايد ، از خطرات و لغزشها مصون نگهداشتند . بيشتر دانشجويان مكتب جعفرى را اين گروه تشكيل مىدادند . گروه سوّم افرادى بودند كه هر چند تعدادشان در مقايسه با گروه دوم كمتر بود ، اما ميزان استفاده و بهره‌مندى آنان از محضر امام ( ع ) و پيمودن مراحل و مدارج رشد علمى و معنوى ، به مراتب فزونتر و گسترده‌تر از آنان بود . اين گروه در بعد علمى تا بدانجا پيش رفتند كه امام ( ع ) بخشى از فعّاليتهاى علمى و مبارزات و مناظرات فرهنگى خود باسران گروههاى مخالف را به آنان محوّل مىكرد ، و با اطمينان و اعتماد از ايشان مىخواست در مسجد پيامبر بر كرسى فتوا تكيه زنند و به مسائل و نيازهاى دينى مردم پاسخ گويند . در