على رفيعى
186
تاريخ زندگانى امام صادق (ع) (فارسى)
است كه موافق و مخالف بر دانش فراوان و بى نهايت وى اتفاق نظر دارند . در آن شرايط حساس فرهنگى كه هر يك از صاحبان مكاتب و نحلههاى فكرى سعى مىكردند با تشكيل جلسات بحث و مناظره و طرح اشكالات اساسى ، پايههاى مكتب تشيّع را متزلزل كرده آن را از دور رقابت بين مكاتب و ايدئولوژيهاى موجود ، حذف كنند ، پيشواى ششم با گستردن سفره دانش الهى خود در مسجد رسول خدا به عنوان پرستشگاه و دانشگاه بزرگ اسلامى و نهادن انواع و اقسام دانشهاى طبيعى و ماوراى طبيعى مورد نياز جامعه اسلامى در آن ، نه تنها دوستان و پيروان خود را تغذيه و آنان را در برابر دشمنان فكرى شان ، مسلّح كرد ، بلكه ديگران را نيز در حد ظرفيت و لياقتشان بهرهمند ساخت . امام صادق ( ع ) تمامى دانش رسول خدا ( ص ) و امامان پيش از خود را به ارث برده و از علم آنان برخوردار بود . روايات زيادى بيانگر اين مطلب است ، از جمله سخن خود آن حضرت كه مىفرمايد : « انَّ داوُدَ وَرِثَ عِلْمَ الْانْبِياءِ ، وَ انَّ سُلَيمانَ وَرِثَ داوُدَ وَ انَّ مُحَمَّداً صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِه وَرِثَ سُلَيمانَ ، وَ انَّا وَرِثْنا مُحَمَّداً وَ انَّ عِنْدَنا صُحُفَ ابْراهيمَ وَ الْواحَ موُسى . . . » « 1 » حضرت داود دانش همهء پيامبران ( پيش از خود ) را به ارث برد . سليمان ، وارث ( دانش ) داوود بود و حضرت محمد ( ص ) وارث سليمان . و ما وارث رسول خدا ( ص ) هستيم . صحف حضرت ابراهيم و الواح حضرت موسى نزد ماست . پيشواى ششم ( ع ) در هيچ مدرسهاى و نزد هيچ كسى علم نياموخت ؛ از اين رو ، دانشش اكتسابى نبود ، بلكه لدنّى و اعطايى و الهامى از سوى خداوند بود ، آنسان كه دانش رسول خدا ( ص ) و ديگر پيشوايان معصوم چنين بود . خود آن حضرت در سخنانى با تعبيرهاى مختلف از دانش بىانتهاى خود پرده برداشته مىفرمايد :
--> ( 1 ) - اصول كافى ، ج 1 ، ص 225 .