خلاصه علل و عواملى چند از قبيل « تقيّه » و خصلت تاريخ نويسى و انگيزه‌هاى تاريخ نويسان ، موجب شد تا بخش عمده‌اى از زندگى امام صادق ( ع ) بويژه در زمينهء مسائل سياسى و تشكيلاتى ، در پس پرده خفا و ابهام باقى بماند . از اين رو ، نمىتوان مجموعهء فعاليتها و تلاشهاى سياسى و فرهنگى آن حضرت را محدود به مواردى كرد كه در صفحات تاريخ و كتابهاى حديث آمده است . خوشبختانه نمودارهاى برجسته‌اى از زندگى امام صادق ( ع ) در دسترس هست كه مىتواند ما را به سير كلّى زندگى آن حضرت رهنمون سازد . از جمله اين نمودارها مىتوان تلاش آن گرامى را در تبيين و تبليغ مسأله امامت و پاسدارى از اين سنگر استوار مكتب تشيع دانست . امامت هر چند در اصل به معناى مطلق پيشوايى است ، ليكن در فرهنگ اسلام ، بيشتر بر مصداق خاصى از آن يعنى پيشوايى و رهبرى در شؤون اجتماعى ، چه فكرى و چه سياسى ، اطلاق مىگردد . روايات زيادى مؤيّد اين مطلب است . در روايتى امام رضا ( ع ) ، امامت را رشته دين ، سامان مسلمانان ، آبادكننده جهان ، عزّت مؤمنان ، منزلت پيامبران و ميراث جانشينان ، و امام را افزايش دهنده ثروت عمومى ، اجرا كننده حدود و مقررات الهى ، پاسدار مرزها ، مدافع حريم خدا و . . . مىداند . پرسش 1 - علل انعكاس نيافتن و يا در ابهام ماندن بخش عمده‌اى از زندگى امام صادق ( ع ) چه بود ؟ 2 - بهترين راهى كه مىتواند ما را به سير كلّى زندگى امام صادق ( ع ) رهنمون سازد چيست ؟ 3 - واژه « امامت » در فرهنگ خاص شيعى به چه مفهومى است ؟ 4 - امام رضا ( ع ) ، « امام » را چگونه توصيف كرده است ؟ 5 - پيشواى ششم ( ع ) رابطه پيامبر و امام را در امتيازات و تعهدات چگونه مىبيند ؟