اسحاق اسحاق بن جعفر معروف به عُرَيْضى « 1 » مردى فاضل ، شايسته و پرهيزكار بود و مردم از وى احايث زيادى نقل كرده‌اند . ابن كاسب هر گاه از او حديثى نقل مىكرد مىگفت : « حديث كرد مراثقهء رضى ، اسحاق بن جعفر . » « 2 » اسحاق ، نه تنها به امامت برادرش موسى بن جعفر معتقد بود بلكه خود از روايت كنندگان احاديث و نصوص پدر بزرگوارش بر امامت آن حضرت بوده است . وى با امام موسى از يك مادر بودند و شباهت زيادى به رسول خدا ( ص ) داشت . « 3 » اسحاق در طول حيات پربركتش همواره مدافع امامت برادر بزرگوارش امام كاظم ( ع ) و برادر زاده‌اش امام رضا ( ع ) بود و وقتى بعضى از برادران امام رضا ( ع ) از جمله عباس بن موسى نزد قاضى مدينه از پيشواى هشتم شكايت كردند ، اسحاق بن جعفر برخاست و يقهء عباس را گرفت و گفت : « تو فردى بى خرد و احمقى ، بساطت را جمع كن ! زيرا سابقه‌ات نزد ما روشن است . » « 4 » محمّد محمّد ، مردى دلير ، سخاوتمند و زاهد بود و چهره‌اى زيبا داشت ؛ از اين جهت به وى « ديباج » مىگفتند . روش وى اين بود كه يك روز در ميان روزه مىگرفت . همسرش در وصف سخاوت او مىگويد : محمّد با لباس نو از نزد ما مىرفت ولى به هنگام بازگشت ، آن رابه مستمندى مىبخشيد . و نيز نقل كرده‌اند وى همه روزه براى ميهمانانش گوسفندى سر مىبريد . « 5 » عقيده محمد بن جعفر در قيام عليه حكومتهاى فاسد ، عقيده زيديّه و معتقد به قيام

--> ( 1 ) - علت معروف شدن وى به عريضى اين است كه وى در « عُرَيض » متولد شده است . ( بحار الانوار ، ج 47 ، ص 258 ، پانوشت ) ( 2 ) - الامام الصادق ، مظفر ، ص 116 . ( 3 ) - عمدة الطالب ، ص 249 . ( 4 ) - براى آگاهى از تفصيل ماجرا به اصول كافى ، ج 1 ، ص 316 - 319 رجوع كنيد . ( 5 ) - ر . ك : ارشاد ، ص 286 و مقاتل الطالبيين ، ص 358 - 359 .