على رفيعى

108

تاريخ زندگانى امام صادق (ع) (فارسى)

منصور در فرمانى به يكى از سردارانش با بيان ضرب المثل : « اجِعْ كَلْبَكَ يَتْبَعُكَ » ( سگت را گرسنه بدار تا به دنبالت راه بيفتد ) سياست مالى واقتصادى خود را در برابر مردم تبيين كرد . « 1 » و در پرتو اين سياست موفق شد اموال زيادى به چنگ آورد و براى فرزندش به ميراث نهد . اين اموال به قدرى زياد بود كه نياز مالى ده سال حكومت عباسيان را تأمين مىكرد . « 2 » منصور و علويان از ديدگاه منصور ، اساسىترين خطرى كه موجوديت دودمان عباسى وحكومت آنان را تهديد مىكرد ، علويان بودند ؛ زيرا هم دلائل وتوجيهات آنان براى خلافت نيرومندتر وهم خويشاوندى ايشان به پيامبر ( ص ) نزديكتر از عباسيان بود . علاوه براينكه درميان مردم افرادى شناخته شده وبرخوردار ازنفوذ وموقعيتى برتر بودند . منصور با درك اين موقعيت ، تمامى تلاش خود را براى سركوبى آنان به كار برد . نخست به سراغ محمدوابراهيم ، فرزندان عبدالله بن حسن كه از دوران سفّاح متوارى شده بودند رفت و چون به آنان دست نيافت پدرشان و بسيارى از فرزندان امام حسن ( ع ) را دستگير و روانه زندان كرد ، تا شايد از طريق وارد آوردن فشار برايشان بر محمد وابراهيم دست يابد . محمد وابراهيم كه ديدند راهى جز تسليم يا جنگ ندارند دست به قيام زدند و درجريان قيام آنان بسيارى از علويان به شهادت رسيدند . « 3 » منصور پس از آنكه خاطرش از ناحيه نفس زكيّه آسوده گشت به ديگر علويان پرداخت و آنان را به شيوه‌هاى مختلف تحت فشار قرار داد . گروهى از آنان را در ربذه گردآورد و به زنجير بست و به قدرى به آنان تازيانه زد كه گوشت و خونشان به هم

--> ( 1 ) - ر . ك . الامام الصادق والمذاهب الاربعة ، ج 1 ، ص 42 . ( 2 ) - ر . ك : عقدالفريد ، ج 1 ، ص 26 . ( 3 ) - الامام الصادق والمذاهب الاربعة ، ج 1 ، ص 42 . در برخى از منابع ، مقدار اين اموال ، 960 ميليون درهم ذكر شده است . ( الوزراء والكتاب ، ص 158 . )