عظيم عظيم پور
60
امام على (ع) در نهج البلاغه (فارسى)
علوم را به اشاره و اجمال به على ( ع ) آموخته است و ضوابط اصولى و كليد گشايش اين ابواب را به او سپرده است . زيرا عقل نيز چنين تعليم و آموزشى را به تفصيل و با تمام جزئيات ، هر قدر فرصت زمانى هم زياد باشد ، ناممكن مىداند . تعليم اجمالى پيامبر در حق على ( ع ) صورت تفصيل به خود مىگيرد آيا ممكن است تعليم اجمالى پيامبر ( ص ) در حق على ( ع ) صورت تفصيل به خود بگيرد ؟ بعضى از موهبتهاى ذاتى و استعدادهاى نهفته در وجود انسان اگر به عرصهء ظهور برسد به انسان توانايى انجام برخى از كارهاى فراترازعادت را مىدهد و آدمى را به مجهولات آن سوى زمان و مكان آگاه مىكند ، و اين در همه انسانها به يك ميزان به ظهور نمىرسد ، بلكه به عقل ، روح و وجدان وابسته است ، يعنى هر چقدر انسان از نظر صفاى عقل و طهارت روح و پاكى وجدان در حد متعالىتر باشد ، اين استعدادها و موهبتها در او قويتر مىگردند و او را در كسب چنين آگاهيها و انجام كرامات بيشتر يارى مىدهند . و آنچه دربارهء امامان معصوم مىدانيم اين است كه آنها انسانهاى از خود رسته و به خدا پيوسته بودهاند و از نظر صفاى باطن و پاكى روح و ارتباط با ذات اقدس حقّ در بين انسانها در حدّ نهايى بوده و كاملترين آنها بشمار مىرفتهاند و چنين حالاتى در مورد على ( ع ) كه امام اوّل شيعيان و ابوالائمه است ، جايگاه ويژهاى دارد و دوست و دشمن بدان اقرار كردهاند . پس رسول خدا ( ص ) به طور اجمال على ( ع ) را از اسرار جهان آگاه ساخت و علوم لازم را به او سپرد و در حفظ اين علوم برايش دعا كرد و استوارترين راه هدايت را نيز فراروى او نهاد تا آن امام وارسته ، خود را به بالاترين درجهء ايمان و صفاى دل و كمالات انسانى برساند و با اين تعالى روح از استعدادها و نيروى نهفته در ضميرش زمينهاى براى شناخت جزئيات و تفاصيل امور فراهم سازد كه در اين حالت گويا تعليم اجمالى ، صورت تفصيل را به خود گرفته است . « 1 »
--> ( 1 ) . شيخ محمد مهدى شمسالدين در كتاب « در اسارت فى نهجالبلاغه » ترجمهء محمود عابدى ( جستجويى در نهجالبلاغه ) بحثهايى دربارهء علم امام عليه السلام و پيشگويىهاى او آورده است ، صص 157 - 182 .