عظيم عظيم پور
29
امام على (ع) در نهج البلاغه (فارسى)
حكيمانه و روحافزاى خود كه در واقع تأويل آيات الهى است به علوم و حكمتهاى خود و اهلبيت ( ع ) اشاره نموده و مىفرمايد : « تَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتُ تَبْلِيغَ الرِّسَالاتِ و إِتْمَامَ الْعِدَاتِ وَ تَمَامَ الْكَلِمَاتِ وَ عِنْدَنَا أَهْلَ الْبَيْتِ أَبْوَابُ الْحِكَمِ وَ ضِيَاءُ اْلأَمْرِ . . . » « 1 » به خدا سوگند كه ابلاغ رسالت و رساندن پيامها و انجام دادن وعدهها و بيان دانش امر و نهىها را بياموختم و درهاى حكمتِ الهى نزد ما اهل بيت گشوده است ، و چراغ دين با راهنمايى ما افروخته است . ابن ابىالحديد در شرح اين عبارات شيواى حضرت على ( ع ) مىگويد : « . . . تبليغ الرسالات » ابلاغ و رساندن احكام و شريعت پس از وفات رسول خدا ( ص ) به انسانهاى مكلّف است و اشاره دارد به كلام الهى كه مىفرمايد : « . . . أَلَّذِينَ يُبَلّغُونَ رِسَالاتِ اللَّهِ وَ يَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَداً إِلَّا اللَّهَ وَ كَفَى بِاللَّهِ حَسِيباً » « 2 » و همچنين اشاره دارد به سخن پيامبر ( ص ) در قضيهء برائت كه مىفرمايد : « لا يُؤدّى عَنّى إِلّا انا و رجل مِنّى » . و « اتمام العدات » كه به معناى انجام دادن و عملى كردن وعدههاى رسول خدا ( ص ) مىباشد اشاره به آيه شريفه : « مِنَ الْمُؤْمِنيِنَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ . . . » « 3 » و اشاره به سخن رسول خدا ( ص ) دارد كه در شايستگى آن حضرت فرمود : « قاضى دَيْنى و مُنْجِزُ موعدى » و « تمام الكلمات » به معناى تأويل قرآن است و آن اشاره به كلام خدا دارد كه مىفرمايد : « وَ تَمَّتْ كَلِمَةُ رَبّكَ صِدْقاً وَعَدْلًا . . . » « 4 » و نيز اشاره به قول رسول خدا ( ص ) دارد كه در حقّ آن امام همام مىفرمايد : « اللهم اهدِ قَلْبَه و ثَبِّتْ لسانه » . و نتيجه و حاصل بحث اين است كه آن حضرت به خدا سوگند ياد كرده است كه او علم به چگونگى ابلاغ رسالت و اداى شريعت به انسانهاى مكلّف و داورى بين آنها طبق كلام
--> ( 1 ) . نهجالبلاغه ، خطبه 120 . ( و در بعضى از نسخهها : « عُلِّمْتُ » و « أَبْوَابُ الْحُكْمِ » آمده است . ) ( 2 ) . احزاب ( 33 ) / 39 . ( 3 ) . احزاب ( 33 ) / 23 . ( 4 ) . انعام ( 6 ) / 115 .