عظيم عظيم پور
218
امام على (ع) در نهج البلاغه (فارسى)
شكل گرفته و پايههاى آن براساس صداقت و پاكى پىريزى شده است و درتارك تاريخ تا روزگار باقى است ، استوار و محكم پابرجاست ، كه حقجويان عالَم و رهپويان سعادت ، بدان راه يافته و در پناه آن نجات يابند . اگر على ( ع ) در سياست خود ، هدفى غير از خدمتگذارى به جامعه براساس قرآن و سنت رسول خدا ( ص ) را داشت ، در شوراى شش نفره كه به دستور عمر براى تعيين خليفهء بعد خودش تشكيل شده بود ، پيشنهاد عبدالرحمن بن عوف را در پذيرش خلافت با شرط پيروى از سيرهء دو خليفه پيشين ، مىپذيرفت ؛ امّا چنين نكرد . اگر چه از حكومت كه حق مسلّم او بود ، براى مدتى محروم ماند امّا هرگز مصلحت را فداى حقيقت نكرد . حيات پر بركت على ( ع ) از درخشندگى و گستردگى خاصى برخوردار است و به همين جهت امكان جمعبندى از سخنانش و نماياندن نمودارى ثابت با عنوانهاى مستقل و جدا از هم ، كارآسانىنيست . ابعاد شخصيتى و شيوه زندگى آن حضرت را ، واحدى كه در كثرت است و كثرتى كه در واقع يك واحد است ، تشكيل مىدهد . شجاعت او از زهد و عدالتش جدا نيست و سياست او همان ديانت اوست . انسان وقتى در برابر درياى موّاج فضايل على ( ع ) قرار مىگيرد محو تماشاى آن گشته و ناتوان است ، از اين كه از كدامين دُرّها برگيرد . اگر بخواهيم در نهجالبلاغه ابعادى مانند سخاوت ، تربيت ، اخلاق ، تقوا و دهها بُعد ديگر را دربارهء آن حضرت بررسى كنيم ، مجلّدات و مجموعههاى بيشمارى را مىطلبد و هنرمندى و درايت نافذى را مىخواهد ؛ و ما از اين يمّ بزرگ به نمّ اندكى هم نرسيدهايم . كتاب فضل تو را آب بحر كافى نيست * كه تركنم سرانگشت و صفحه بشمارم حُسن ختام اين مجموعه ، اشعارى است كه از مضمون احاديث و روايات وارده در فضيلت اهل بيت عليهمالسلام به ويژه امام على ( ع ) ، برگرفته شده كه منتسب به خواجه نصيرالدين طوسى « 1 » است ، فيلسوف نامآور و مشهورى كه كتابهاى ارزندهاش صدها سال است كه در دانشگاههاى اروپا تدريس مىشود و بسيارى از دانشمندان خاور و باختر عالَم از آنها بهرهمند شدهاند :
--> ( 1 ) . برخى اين اشعار را به ناصر عباسى - از خلفاى عباسى كه به ظاهر شيعه بوده و در سال 622 هجرى درگذشتهاست ، نسبت دادهاند . ( نك : محمد بن طاهر قمى شيرازى ، اربعين ، ص 463 ) .